Hastalık ve ölüm zikirleri

Hastalık ve ölüm zikirleri kitabı, Nevevî’nin El-Ezkâr kitabının en geniş bölümlerinden biridir. Bu sayfada 109 madde yer alır; ölümü anmanın müstehap oluşuyla başlar, hastanın söylediği ve yanında söylenen sözlere uzanır, ölüm anı, cenaze, taziye ve kabir ziyareti zikirleriyle sona erer. Müslümanın ve sevdiklerinin en zor anlarına eşlik eden bir kitaptır.

Hastalık ve Ölüm Zikirleri Kitabında Neler Var?

İmam Nevevî’nin zikrettiği bâblardan bazıları şunlardır:

• Ölümü çokça anmanın müstehap oluşu.
• Hastanın yakınlarının onu sorması ve sorulana cevap vermesi.
• Hastanın söyleyeceği, yanında söylenecek ve ona okunacak şeyler.
• Hasta yakınlarına ve ona bakanlara ona iyilik etmeyi ve sabretmeyi tavsiye etmek.
• Baş ağrısı, ateş veya başka sızıları olanın söyleyeceği sözler.
• Hastanın, sızlanma kastı olmadan «çok acı çekiyorum» demesinin caiz oluşu.
• Bir zarara uğrayan kişinin ölümü temenni etmesinin mekruh oluşu.
• Hastanın gönlünü hoş tutmanın müstehap oluşu.

Ölümü Anmanın Fazileti

Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce, Ebû Hureyre’den (radıyallahu anh) rivayet eder: Peygamber Efendimiz ﷺ şöyle buyurdu: “Lezzetleri yok edeni, yani ölümü çokça anın.” Âlimler bu hadisi hasen kabul etmiştir. Âlimlere göre ölümü anmak hüzne değil, ameli düzeltmeye ve emeli kısaltmaya çağrıdır.

Hasta Zikirleri ve Rukye

Muavvizetân ile rukye

Sahihayn’da Âişe’den (radıyallahu anhâ) rivayet edilir: Peygamber Efendimiz ﷺ yatağına girdiğinde avuçlarına muavvizeleri okuyup üfler ve bedenini bunlarla mesh ederdi. Bir rivayette bunu hastalığında da yaptığı belirtilir.

“Ezhibi’l-be’s” duası

Sahihayn’da Âişe’den rivayet edilir: Peygamber Efendimiz ﷺ ailesinden bazılarına sağ eliyle mesh edip şöyle dua ederdi: “Allah’ım, insanların Rabbi, sıkıntıyı gider, şifa ver; şifa veren sensin. Senin şifandan başka şifa yoktur. Hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ver.”

Ağrıyan yere dua

Sahih-i Müslim’de Osman b. Ebi’l-Âs’ın (radıyallahu anh) bir ağrıdan şikâyet ettiği, Peygamber Efendimiz ﷺ’in ona elini ağrıyan yerin üzerine koymasını, üç kez «Bismillah» demesini, ardından yedi kez şunu söylemesini öğrettiği bildirilir: “Hissettiğim ve çekindiğim şeyin şerrinden Allah’a ve O’nun kudretine sığınırım.”

Ölümü Temenni Etme

Sahihayn’da Enes’ten (radıyallahu anh) rivayet edilir: Peygamber Efendimiz ﷺ, insanın uğradığı bir zarar yüzünden ölümü temenni etmesini yasaklamış, mutlaka söyleyecekse şöyle demesini öğütlemiştir: “Allah’ım, yaşamak benim için hayırlı olduğu müddetçe beni yaşat; ölüm benim için hayırlı olduğunda beni vefat ettir.” Nevevî, kişi dininde bir fitneden korkuyorsa bunun caiz olduğuna dair ayrıca bir bâb açmıştır.

Ölüm Anı, Cenaze ve Taziye Zikirleri

• Ölmek üzere olana telkin: Sahih-i Müslim’de “Ölülerinize ‘Lâ ilâhe illallah’ telkin edin” buyrulur; telkin yumuşaklıkla ve ısrar etmeden yapılır.
• Cenaze namazında ölü için dua: Sahih-i Müslim’de Avf b. Mâlik’ten şu dua rivayet edilir: “Allah’ım, onu bağışla, ona merhamet et, ona afiyet ver ve onu affet.”
• Taziye: Sahihayn’da Peygamber Efendimiz ﷺ’in kızına haber gönderip ona taziyede bulunduğu rivayet edilir: “Allah’ın aldığı da O’nundur, verdiği de O’nundur. Her şey O’nun katında belirli bir ecelle vardır. Sabretsin ve sevabını Allah’tan beklesin.”
• Kabir ziyareti: Sahih-i Müslim’de ashaba, mümin diyar sakinlerine selam vermeyi ve onlara afiyet dilemeyi öğrettiği bildirilir.

Rukye ve Tıbbi Tedavi Bir Arada

Âlimlerin çoğunluğu, tedavi olmanın meşru olduğunu, rukyenin şifa sebeplerinden biri bulunduğunu ve bunun tıpla çelişmediğini belirtir. Şeyh İbn Bâz (rahimehullah), mübah ilaçlarla tedavinin müstehap olduğunu, okumanın ve rukyenin de bunun içinde yer aldığını açıklamıştır. Müslüman kendisine ve hastasına rukye yapar, doktora da başvurur; şifa veren ise Allah’tır.

Hasta Ziyaretinde Pratik Öneriler

• Ziyareti kısa tut, hasta için dua et ve Nevevî’nin bâbında belirttiği gibi güzel sözle gönlünü hoş tut.
• Ona zor gelecek şeyler yükleme; yakınlarına hâlini nazikçe sor.
• Yanında rukyeyi sakin bir sesle okumak için uygulamayı kullan.

Sonuç

Hastalık ve ölüm zikirleri, zayıflık anlarını ibadete çevirir; hastaya, ziyaretçiye ve ölünün yakınlarına Allah’a nasıl bağlanacaklarını öğretir. İhtiyacın olanı ezberle ve çevrendekilere zor günlerinde destek ol.

Makine çevirisi