أذكار إسلاميةislamicdhikr.com
همه دسته‌ها

أذکار بعد از سلام نماز

۸ مورد

۰ از ۸ کامل شد
((أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ (ثَلاَثَاً) اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ، وَمِنْكَ السَّلاَمُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالْإِكْرَامِ)).

فارسی

«از الله طلب آمرزش مى‌کنم [سه مرتبه] الهى تو سلامى، و سلامتى از جانب تو است، تو بسیار بابرکتى، اى صاحب عظمت و بزرگى».

یک بارمنبع: رواه مسلم (591)درجه اعتبار: صحيح
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(I ask Allah for forgiveness.(three times) (O Allah, You are As-Salam and from You is all peace, blessed are You, O Possessor of majesty and honour.) (AS-Salam: The One Who is free from all defects and deficiencies.))

اردو

میں اللہ سے مغفرت مانگتا ہوں (تین مرتبہ)۔ اے اللہ! تو سلامتی والا ہے، اور تجھ ہی سے سلامتی ہے، تو بابرکت ہے، اے جلال اور اکرام والے۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

“Aku minta ampun kepada Allah “(dibaca tiga kali), “ Ya Allah, Engkau pemberi keselamatan, dan dari-Mu keselamatan, Maha Suci Engkau, wahai Tuhan Yang Maha Agung dan Maha Mulia “. ---------------------- Muslim: 1/414.

বাংলা

৬৬-(১) আমি আল্লাহর নিকট ক্ষমা প্রার্থনা করছি (তিনবার)। হে আল্লাহ! আপনি শান্তিময়। আপনার নিকট থেকেই শান্তি বর্ষিত হয়। আপনি বরকতময়, হে মহিমাময় ও সম্মানের অধিকারী!(১) (১) সহীহ মুসলিম ১/৪১৪, হাদীস নং ৫৯১।

Türkçe

Allah'tan bağışlanma dilerim (üç kez). Allah'ım! Sen selâmsın, selâm Sendendir. Ey celal ve ikram sahibi, Sen ne yücesin!

Makine çevirisi

Français

Je demande pardon à Allah (trois fois). Ô Allah, Tu es la Paix et de Toi vient la paix. Béni sois-Tu, ô Détenteur de la majesté et de la générosité.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Aku memohon ampun kepada Allah (tiga kali). Ya Allah, Engkaulah As-Salam dan daripada-Mu datangnya kesejahteraan. Maha Berkat Engkau, wahai Pemilik keagungan dan kemuliaan.

Terjemahan mesin

Русский

Прошу прощения у Аллаха (три раза). О Аллах, Ты — Мир, и от Тебя — мир. Благословен Ты, о Обладатель величия и великодушия.

Машинный перевод

((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ [ثلاثاً]، اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ)).

فارسی

«معبودى «به حق» بجز الله، وجود ندارد. شریکى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، ستایش شایستۀ اوست، و او بر هر چیزى توانا است، الهى! آن چه تـو بـدهى، هیچ کس مانع آن نمى‌گردد، و آنچه تو منع کنى، هیچ کس نمى‌تواند آن را بدهد. توانگر، او را ثروتش از عذاب تو نجات نمى‌دهد، و «تمامى شکوه و» ثروت از آنِ تو است».

یک بارمنبع: رواه البخاري (844)درجه اعتبار: صحيح
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(None has the right to be worshipped except Allah, alone, without partner, to Him belongs all sovereignty and praise and He is over all things omnipotent.O Allah, none can prevent what You have willed to bestow and none can bestow what You have willed to prevent, and no wealth or majesty can benefit anyone, as from You is all wealth and majesty.)

اردو

اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، وہ اکیلا ہے، اس کا کوئی شریک نہیں، اسی کی بادشاہی ہے اور اسی کے لیے تعریف ہے، اور وہ ہر چیز پر قادر ہے [تین مرتبہ]۔ اے اللہ! جو تو عطا کرے اسے کوئی روکنے والا نہیں، اور جو تو روک لے اسے کوئی دینے والا نہیں، اور کسی مال دار کو اس کی دولت تجھ سے نفع نہیں دے سکتی۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

“Tiada Tuhan selain Allah Yang Maha Esa, tidak ada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya puji dan bagi-Nya Kerajaan. Dia Maha Kuasa atas segala sesuatu. Ya Allah tidak ada yang dapat mencegah apa yang Engkau berikan dan tidak ada yang mampu memberi apa yang Engkau cegah. Nasib baik seseorang tiada berguna untuk menyelamatkan ancaman dari-Mu. -------------------- Bukhari: 1/225, Muslim: 1/414.

বাংলা

৬৭-(২) একমাত্র আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, তাঁর কোনো শরীক নেই, রাজত্ব তাঁরই, সমস্ত প্রশংসাও তাঁর, আর তিনি সকল কিছুর উপর ক্ষমতাবান। (তিনবার) হে আল্লাহ, আপনি যা প্রদান করেছেন তা বন্ধ করার কেউ নেই, আর আপনি যা রুদ্ধ করেছেন তা প্রদান করার কেউ নেই। আর কোনো ক্ষমতা-প্রতিপত্তির অধিকারীর ক্ষমতা ও প্রতিপত্তি আপনার কাছে কোনো উপকারে আসবে না।(২) ....................... (২) সহীহ বুখারী ১/২২৫, হাদীস নং ৮৪৪; সহীহ মুসলিম ১/৪১৪, হাদীস নং ৫৯৩। আর দু ব্রাকেটের মাঝের অংশ সহীহ বুখারীতে বর্ধিত এসেছে, হাদীস নং ৬৪৭৩।

Türkçe

Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir [üç kez]. Allah'ım! Senin verdiğine engel olacak yoktur, Senin engellediğini verecek yoktur. Servet sahibine serveti Sana karşı fayda vermez.

Makine çevirisi

Français

Il n'y a de divinité qu'Allah, Seul, sans associé. À Lui la royauté, à Lui la louange, et Il est capable de toute chose [trois fois]. Ô Allah, nul ne peut empêcher ce que Tu donnes, nul ne peut donner ce que Tu empêches, et la fortune du riche ne lui sert à rien auprès de Toi.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Tiada tuhan melainkan Allah yang Esa, tiada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya kerajaan dan bagi-Nya segala puji, dan Dia Maha Berkuasa atas segala sesuatu [tiga kali]. Ya Allah, tiada yang dapat menghalang apa yang Engkau berikan, tiada yang dapat memberi apa yang Engkau halang, dan kekayaan orang yang kaya tidak berguna baginya di sisi-Mu.

Terjemahan mesin

Русский

Нет божества, кроме одного лишь Аллаха, нет у Него сотоварища. Ему принадлежит власть, и Ему хвала, и Он властен над всякой вещью [три раза]. О Аллах, нет того, кто воспрепятствует тому, что Ты даровал, и нет того, кто даст то, чего Ты лишил, и богатому не поможет пред Тобой его богатство.

Машинный перевод

((لَا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَلاَ نَعْبُدُ إِلاَّ إِيَّاهُ, لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الْفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الْحَسَنُ، لَا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الكَافِرُونَ)).

فارسی

«معبودى بجز الله «به حق» وجود ندارد، یگانه اوست و شریکى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، و ستایش مخصوص اوست، و او بر هر چیز توانا است. هیچ نیروى بازدارنده از گناهان و توفیق دهنده به نیکى، به جز الله وجود ندارد. هیچ معبودى جز او «به حق» نیست. جز او کسى دیگر را عبادت نمى‌کنیم، نعمت و فضل از آنِ اوست، ستایش نیکو مخصوص اوست، معبودى بجز او «به حق» وجود ندارد، همۀ ما با اخلاص او را بندگى مى‌کنیم هر چند کافران دوست نداشته باشند».

یک بارمنبع: رواه مسلم (594)درجه اعتبار: صحيح
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(None has the right to be worshipped except Allah, alone, without partner, to Him belongs all sovereignty and praise and He is over all things omnipotent. There is no might nor power except with Allah, none has the right to be worshipped except Allah and we worship none except Him. For Him is all favour, grace, and glorious praise. None has the right to be worshipped except Allah and we are sincere in faith and devotion to Him although the disbelievers detest it.)

اردو

اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، وہ اکیلا ہے، اس کا کوئی شریک نہیں، اسی کی بادشاہی ہے اور اسی کے لیے تعریف ہے، اور وہ ہر چیز پر قادر ہے۔ اللہ کے بغیر نہ کوئی طاقت ہے نہ کوئی قوت، اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، اور ہم اسی کے سوا کسی کی عبادت نہیں کرتے، اسی کی نعمت ہے اور اسی کا فضل ہے اور اسی کے لیے اچھی ثنا ہے، اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، ہم اسی کے لیے دین کو خالص کرنے والے ہیں، اگرچہ کافر اسے ناپسند کریں۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

.“Maha Suci Allah, Segala puji bagi Allah, Allah Maha Besar “ (di-baca 33 kali), “Tiada Tuhan yang berhak disembah selain Allah semata, tidak ada sekutu bagi-Nya, bagi-Nya kerajaan, bagi-Nya pujian dan Dia berkuasa atas segala sesuatu “. ----------------------- Muslim: 1/418, “Siapa yang mengucapkannya selesai shalat, Aku (Allah) ampuni kesalahan-kesalahannya walaupun sebanyak buih di lautan”.

বাংলা

৬৮-(৩) একমাত্র আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, তাঁর কোনো শরীক নেই, রাজত্ব তাঁরই, সমস্ত প্রশংসাও তাঁর, আর তিনি সকল কিছুর উপর ক্ষমতাবান। আল্লাহর সাহায্য ছাড়া (পাপ কাজ থেকে দূরে থাকার) কোনো উপায় এবং (সৎকাজ করার) কোনো শক্তি নেই। আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, আমরা কেবল তাঁরই ইবাদত করি, নেয়ামতসমূহ তাঁরই, যাবতীয় অনুগ্রহও তাঁর এবং উত্তম প্রশংসা তাঁরই। আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, আমরা তাঁর দেয়া দ্বীনকে একনিষ্ঠভাবে মান্য করি, যদিও কাফেররা তা অপছন্দ করে।(১) ............................... (১) সহীহ মুসলিম ১/৪১৫, হাদীস নং ৫৯৪।

Türkçe

Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir. Güç ve kuvvet ancak Allah'ın yardımıyladır. Allah'tan başka ilah yoktur ve yalnız O'na kulluk ederiz. Nimet O'nundur, lütuf O'nundur, güzel övgü O'nadır. Allah'tan başka ilah yoktur; kâfirler hoşlanmasa da dini yalnız O'na has kılarız.

Makine çevirisi

Français

Il n'y a de divinité qu'Allah, Seul, sans associé. À Lui la royauté, à Lui la louange, et Il est capable de toute chose. Il n'y a de force ni de puissance qu'en Allah. Il n'y a de divinité qu'Allah, et nous n'adorons que Lui. À Lui le bienfait, à Lui la grâce, à Lui la belle louange. Il n'y a de divinité qu'Allah, Lui vouant un culte sincère, même si cela déplaît aux mécréants.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Tiada tuhan melainkan Allah yang Esa, tiada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya kerajaan dan bagi-Nya segala puji, dan Dia Maha Berkuasa atas segala sesuatu. Tiada daya dan tiada kekuatan melainkan dengan pertolongan Allah. Tiada tuhan melainkan Allah, dan kami tidak menyembah melainkan Dia. Bagi-Nya nikmat, bagi-Nya kurnia, dan bagi-Nya pujian yang baik. Tiada tuhan melainkan Allah, dengan mengikhlaskan agama kepada-Nya walaupun orang-orang kafir membencinya.

Terjemahan mesin

Русский

Нет божества, кроме одного лишь Аллаха, нет у Него сотоварища. Ему принадлежит власть, и Ему хвала, и Он властен над всякой вещью. Нет мощи и силы ни у кого, кроме как у Аллаха. Нет божества, кроме Аллаха, и мы поклоняемся только Ему. Ему принадлежат милость, и благодеяние, и прекрасная хвала. Нет божества, кроме Аллаха, мы искренне преданы Ему в религии, даже если это ненавистно неверующим.

Машинный перевод

((سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ (ثلاثاً وثلاثين) لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)).

فارسی

«بجز الله یگانه، دیگر معبودى«به حق» نیست، شریکى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، ستایش شایسته اوست، و او بر هر چیز تواناست».

۳۳ بارمنبع: رواه البخاري (3293)درجه اعتبار: صحيح
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(How perfect Allah is, all praise is for Allah, and Allah is the greatest.(thirty-three times) (None has the right to be worshipped except Allah, alone, without partner, to Him belongs all sovereignty and praise and He is over all things omnipotent.))

اردو

اللہ پاک ہے، اور تمام تعریف اللہ کے لیے ہے، اور اللہ سب سے بڑا ہے (تینتیس مرتبہ)۔ اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، وہ اکیلا ہے، اس کا کوئی شریک نہیں، اسی کی بادشاہی ہے اور اسی کے لیے تعریف ہے، اور وہ ہر چیز پر قادر ہے۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

.“Maha Suci Allah, Segala puji bagi Allah, Allah Maha Besar “ (di-baca 33 kali), “Tiada Tuhan yang berhak disembah selain Allah semata, tidak ada sekutu bagi-Nya, bagi-Nya kerajaan, bagi-Nya pujian dan Dia berkuasa atas segala sesuatu “. ---------------- Muslim: 1/418, “Siapa yang mengucapkannya selesai shalat, Aku (Allah) ampuni kesalahan-kesalahannya walaupun sebanyak buih di lautan”.

বাংলা

৬৯-(৪) আল্লাহ কতই না পবিত্র-মহান। সকল প্রশংসা আল্লাহর জন্য। আল্লাহ সবচেয়ে বড়। (৩৩ বার) একমাত্র আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, তাঁর কোনো শরীক নেই, রাজত্ব তাঁরই, সকল প্রশংসা তাঁরই এবং তিনি সবকিছুর উপর ক্ষমতাবান।(২) ............................... (২) সহীহ মুসলিম ১/৪১৮, হাদীস নং ৫৯৭; আর তাতে রয়েছে, যে ব্যক্তি প্রতি সালাতর পরে সেটা বলবে, তার পাপরাশি ক্ষমা করে দেওয়া হয়, যদিও তা সমুদ্রের ফেনারাশির মতো হয়।

Türkçe

Allah her türlü eksiklikten uzaktır, hamd Allah'adır, Allah en büyüktür (otuz üç kez). Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.

Makine çevirisi

Français

Gloire à Allah, louange à Allah, Allah est le Plus Grand (trente-trois fois). Il n'y a de divinité qu'Allah, Seul, sans associé. À Lui la royauté, à Lui la louange, et Il est capable de toute chose.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Maha Suci Allah, segala puji bagi Allah, Allah Maha Besar (tiga puluh tiga kali). Tiada tuhan melainkan Allah yang Esa, tiada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya kerajaan dan bagi-Nya segala puji, dan Dia Maha Berkuasa atas segala sesuatu.

Terjemahan mesin

Русский

Пречист Аллах, хвала Аллаху, Аллах превыше всего (тридцать три раза). Нет божества, кроме одного лишь Аллаха, нет у Него сотоварища. Ему принадлежит власть, и Ему хвала, и Он властен над всякой вещью.

Машинный перевод

بسم الله الرحمن الرحيم ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ* اللَّهُ الصَّمَدُ* لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ* وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ﴾، بسم الله الرحمن الرحيم ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ* مِن شَرِّ مَا خَلَقَ* وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ* وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ* وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾،بسم الله الرحمن الرحيم ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ* مَلِكِ النَّاسِ* إِلَهِ النَّاسِ* مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ* الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ* مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ﴾ بَعْدَ كُلِّ صَلاَةٍ.

فارسی

«به نام خداوند بخشنده ى مهربان (بگو خدا یگانه است، خدا، کمال مطلق و سَرورِ والای برآورندۀ امیدها و برطرف‌کنندۀ نیازمندیها است، نه زاده، و نه زاده شده است، و نه همتایى دارد به نام خداوند بخشنده ى مهربان (بگو پناه می‌برم به خداوند سپیده دم. از شرّ آنچه آفریده است، و از شرّ شب بدانگاه که کاملاً فرا مى‌رسد، و از شرّ کسانى که در گره‌ها مى‌دمند، و از شرّ حسود بدانگاه که حسد مى‌ورزد به نام خداوند بخشندۀ مهربان، (بگو پناه مى‌برم به پروردگار مردمان، به مالِک و حاکم «واقعى» مردم، به معبودِ «به حق» مردم، از شرّ وسوسه‌گرى که واپس مى‌رود، از وسوه‌گرى است که در سنیه‌هاى مردم به وسوسه مى‌پردازد، «در سینه‌هاى مردمانى» از جن¬ها و انسانها».[بعد از هر نماز خوانده شوند].

یک بارمنبع: حصن المسلم
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

The following three Soorahs should be recited once after Zuhr, 'Asr and 'Ishaa prayers and thrice after the Fajr and Maghrib prayers.[Soorah al-Ikhlaas (112)] [Soorah al-Falaq (113)] [Soorah an-Naas (114)]

اردو

آپ کہہ دیجئے کہ وه اللہ تعالیٰ ایک (ہی) ہے. اللہ تعالیٰ بے نیاز ہے.[1] نہ اس سے کوئی پیدا ہوا نہ وه کسی سے پیدا ہوا.[1] اور نہ کوئی اس کا ہمسر ہے.[1] آپ کہہ دیجئے! کہ میں صبح کے رب کی پناه میں آتا ہوں.[1] ہر اس چیز کے شر سے جو اس نے پیدا کی ہے.[1] اور اندھیری رات کی تاریکی کے شر سے جب اس کا اندھیرا پھیل جائے.[1] اور گره (لگا کر ان) میں پھونکنے والیوں کے شر سے (بھی).[1] اور حسد کرنے والے کی برائی سے بھی جب وه حسد کرے.[1] آپ کہہ دیجئے! کہ میں لوگوں کے پروردگار کی پناه میں آتا ہوں.[1] لوگوں کے مالک کی[1] (اور). لوگوں کے معبود کی (پناه میں).[1] وسوسہ ڈالنے والے پیچھے ہٹ جانے والے کے شر سے.[1] جو لوگوں کے سینوں میں وسوسہ ڈالتا ہے. (خواه) وه جن میں سے ہو یا انسان میں سے.[1] [1] یعنی سب اس کے محتاج ہیں، وہ کسی کا محتاج نہیں۔ [1] یعنی نہ اس سے کوئی چیز نکلی ہے نہ وہ کسی چیز سے نکلا ہے۔ [1] اس کی ذات میں، نہ اس کی صفات میں اور نہ اس کے افعال میں۔ «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ» (الشورى:11) حدیث قدسی میں ہے کہ اللہ تعالیٰ فرماتا ہے: ”انسان مجھے گالی دیتا ہے یعنی میرے لئے اولاد ثابت کرتا ہے، حالانکہ میں ایک ہوں بےنیاز ہوں، میں نےکسی کو جنا ہے نہ کسی سے پیدا ہوا ہوں اور نہ کوئی میرا ہمسر ہے“۔ ( صحيح البخاري تفسير سورة قل هو الله أحد) اس سورت میں ان کا بھی رد ہوگیا جو متعدد خداوں کے قائل ہیں اور جو اللہ کے لئے اولاد ثابت کرتے ہیں اور جو اس کو دوسروں کا شریک گردانتے ہیں اور ان کا بھی جو سرے سے وجود باری تعالیٰ ہی کے قائل نہیں۔ [1] فَلَقٌ کے راجح معنی صبح کے ہیں۔ صبح کی تخصیص اس لئے کی کہ جس طرح اللہ تعالیٰ رات کا اندھیرا ختم کرکے دن کی روشنی لا سکتا ہے، وہ اللہ اسی طرح خوف اور دہشت کو دور کرکے پناہ مانگنے والے کو امن بھی دے سکتا ہے۔ یا انسان جس طرح رات کو اس بات کا منتظر ہوتا ہے کہ صبح روشنی ہوجائے گی، اسی طرح خوف زدہ آدمی پناہ کے ذریعے سے صبح کامیابی کے طلوع کا امیدوار ہوتا ہے۔ ( فتح القدیر )۔ [1] یہ عام ہے، اس میں شیطان اور اس کی ذریت، جہنم اور ہر اس چیز سےپناہ ہے جس سے انسان کو نقصان پہنچ سکتا ہے۔ [1] رات کے اندھیرے میں ہی خطرناک درندے اپنی کچھاروں سے اور موذی جانور اپنے بلوں سے اور اسی طرح جرائم پیشہ افراد اپنے مذموم ارادوںکو عملی جامہ پہنانے کے لئے نکلتے ہیں۔ ان الفاظ کے ذریعے سے ان تمام سے پناہ طلب کی گئی ہے۔ غَاسِقٍ، رات، وَقَبَ داخل ہو جائے، چھا جائے۔ [1] نَفَّاثَاتٌ، مونث کا صیغہ ہے، جو النُّفُوسُ (موصوف محذوف) کی صفت ہے مِنْ شَرِّ النُّفُوسِ النَّفَّاثَاتِ یعنی گرہوں میں پھونکنے والے نفسوں کی برائی سے پناہ۔ اس سے مراد جادو کا کالا عمل کرنے والے مرد اور عورت دونوں ہیں۔ یعنی اس میں جادوگروں کی شرارت سے پناہ مانگی گئی ہے۔ جادوگر، پڑھ پڑھ کر پھونک مارتے اور گرہ لگاتے جاتے ہیں۔ عام طور پر جس پر جادو کرنا ہوتا ہے اس کے بال یا کوئی چیز حاصل کرکے اس پر یہ عمل کیا جاتا ہے۔ [1] حسد یہ ہے کہ حاسد، محسود سے زوال نعمت کی آرزو کرتا ہے، چنانچہ اس سے بھی پناہ طلب کی گئی ہے۔ کیوں کہ حسد بھی ایک نہایت بری اخلاقی بیماری ہے، جو نیکیوں کو کھا جاتی ہے۔ [1] رَبٌّ ( پروردگار ) کا مطلب ہے جو ابتدا سے ہی، جب کہ انسان ابھی ماں کے پیش میں ہی ہوتا ہے، اس کی تدبیر واصلاح کرتا ہے، حتیٰ کہ وہ بالغ عاقل ہو جاتا ہے۔ پھر وہ یہ تدبیر چند مخصوص افراد کے لئے نہیں، بلکہ، تمام انسانوں کے لئے کرتا ہے اور تمام انسانوں کے لئے ہی نہیں، بلکہ اپنی تمام مخلوقات کے لئے کرتا ہے، یہاں صرف انسانوں کا ذکر انسان کے اس شرف وفضل کے اظہار کے لئے ہے جو تمام مخلوقات پر اس کو حاصل ہے۔ [1] جوذات، تمام انسانوں کی پرورش اور نگہداشت کرنے والی ہے، وہی اس لائق ہے کہ کائنات کی حکمرانی اور بادشاہی بھی اس کے پاس ہو۔ [1] اور جو تمام کائنات کا پروردگار ہو، پوری کائنات پر اسی کی بادشاہی ہو، وہی ذات اس بات کی مستحق ہے کہ اس کی عبادت کی جائے اور وہی تمام لوگوں کا معبود ہو۔ چنانچہ میں اسی عظیم وبرتر ہستی کی پناہ حاصل کرتا ہوں۔ [1] الْوَسْوَاسُ، بعض کے نزدیک اسم فاعل الْمُوَسْوِسُ کے معنی میں ہے اوربعض کےنزدیک یہ ذِي الْوَسْوَاسِ ہے۔ وسوسہ، مخفی آواز کو کہتے ہیں۔ شیطان بھی نہایت غیر محسوس طریقوں سے انسان کے دل میں بری باتیں ڈال دیتا ہے، اسی کو وسوسہ کہا جاتا ہے۔ الْخَنَّاسِ، ( کھسک جانے والایہ ) شیطان کی صفت ہے۔ جب اللہ کا ذکر کیا جائے تو یہ کھسک جاتا ہے اور اللہ کی یاد سے غفلت برتی جائے تو دل پر چھا جاتا ہے۔ [1] یہ وسوسہ ڈالنے والوں کی دو قسمیں ہیں۔ شیاطین الجن کو تو اللہ تعالیٰ نے انسانوں کو گمراہ کرنے کی قدرت دی ہے۔ علاوہ ازیں ہر انسان کے ساتھ ایک شیطان اس کا ساتھی ہوتا ہے جو اس کو گمراہ کرتا رہتا ہے۔ چنانچہ حدیث میں آتا ہے کہ جب نبی (صلى الله عليه وسلم) نے یہ بات فرمائی تو صحابہ (رضي الله عنهم) نے پوچھا کہ یا رسول اللہ ! کیا وہ آپ کے ساتھ بھی ہے؟ آپ (صلى الله عليه وسلم) نے فرمایا، ہاں ! میرے ساتھ بھی ہے، لیکن اللہ نے اس پر میری مدد فرمائی ہے، اور وہ میرا مطیع ہو گیا ہے۔ مجھے خیر کے علاوہ کسی بات کا حکم نہیں دیتا۔ ( صحيح مسلم، كتاب صفة القيامة، باب تحريش الشيطان وبعثه سراياه لفتنة الناس) اسی طرح حدیث میں آتا ہے کہ نبی (صلى الله عليه وسلم) اعتکاف فرما تھے کہ آپ (صلى الله عليه وسلم) کی زوجہ مطہرہ حضرت صفیہ (رضی الله عنها) آپ (صلى الله عليه وسلم) سے ملنےکے لئے آئیں۔ رات کا وقت تھا، آپ (صلى الله عليه وسلم) انہیں چھوڑنے کےلئے ان کے ساتھ گئے۔ راستے میں دو انصاری صحابی وہاں سے گزرے، تو آپ (صلى الله عليه وسلم) نے انہیں بلاکر فرمایا کہ یہ میری اہلیہ، صفیہ بنت حیی، ہیں۔ انہوں نے عرض کیا، یارسول اللہ (صلى الله عليه وسلم) آپ کی بابت ہمیں کیا بدگمانی ہو سکتی تھی؟ آپ (صلى الله عليه وسلم) نے فرمایا یہ تو ٹھیک ہے، لیکن شیطان انسان کی رگوں میں خون کی طرح دوڑتا ہے۔ مجھے خطرہ محسوس ہوا کہ کہیں وہ تمہارے دلوں میں کچھ شبہ نہ ڈال دے۔ ( صحيح بخاري، كتاب الأحكام، والشهادة، تكون عند الحاكم في ولاية القضاء) ۔ دوسرے شیطان، انسانوں میں سےہوتے ہیں جو ناصح، مشفق کے روپ میں انسانوں کو گمراہی کی ترغیب دیتے ہیں۔ بعض کہتے ہیں کہ شیطان جن کو گمراہ کرتا ہے یہ ان کی دو قسمیں ہیں، یعنی شیطان انسانوں کو بھی گمراہ کرتا ہے اور جنات کو بھی۔ صرف انسانون کا ذکر تغلیب کے طور پر ہے، ورنہ جنات بھی شیطان کے وسوسوں سے گمراہ ہونے والوں میں شامل ہیں اور بعض کہتے ہیں کہ جنوں پر بھی قرآن میں رجال کا لفظ بولا گیا ہے۔ (سورۃ الجن: 6) اس لئے وہ بھی ناس کا مصداق ہیں ۔

QuranEnc.com — Urdu Translation - Muhammad Junagarhi — Muhammad Ibrahim Junagarhi (Rowwad Translation Center) v1.1.3

Bahasa Indonesia

Dibaca setiap selesai shalat fardhu. --------------------- 1) HR. Abu Daud: 2/68, lihat Shahih Tirmidzi: 2/8, ketiga surat tersebut disebut juga “Al Mu’awwizaat”, lihat Fathul baari: 9/62.

বাংলা

৭০-(৫) রহমান, রহীম আল্লাহর নামে। প্রত্যেক সালাতের পর একবার, সূরা ইখলাস, সূরা আল-ফালাক ও সূরা আন-নাস, রহমান, রহীম আল্লাহর নামে। বলুন, তিনি আল্লাহ্, এক-অদ্বিতীয়। আল্লাহ্ হচ্ছেন ‘সামাদ’ (তিনি কারো মুখাপেক্ষী নন, সকলেই তাঁর মুখাপেক্ষী)। তিনি কাউকেও জন্ম দেন নি এবং তাঁকেও জন্ম দেয়া হয় নি। আর তাঁর সমতুল্য কেউই নেই। রহমান, রহীম আল্লাহর নামে। বলুন, আমি আশ্রয় প্রার্থনা করছি ঊষার রবের। তিনি যা সৃষ্টি করেছেন তার অনিষ্ট হতে। ‘আর অনিষ্ট হতে রাতের অন্ধকারের, যখন তা গভীর হয়। আর অনিষ্ট হতে সমস্ত নারীদের, যারা গিরায় ফুঁক দেয়। আর অনিষ্ট হতে হিংসুকের, যখন সে হিংসা করে। রহমান, রহীম আল্লাহর নামে। বলুন, আমি আশ্রয় প্রার্থনা করছি মানুষের রবের, মানুষের অধিপতির, মানুষের ইলাহের কাছে, আত্মগোপনকারী কুমন্ত্রণাদাতার অনিষ্ট হতে; যে কুমন্ত্রণা দেয় মানুষের অন্তরে, জিনের মধ্য থেকে এবং মানুষের মধ্য থেকে।(১) .................................. (১) আবু দাঊদ ২/৮৬, হাদীস নং ১৫২৩; তিরমিযী, হাদীস নং ২৯০৩; নাসাঈ ৩/৬৮, হাদীস নং ১৩৩৫। আরও দেখুন, সহীহুত তিরমিযী, ২/৮। আর উপর্যুক্ত তিনটি সূরাকে ‘আল-মু‘আওয়াযাত’ বলা হয়। দেখুন, ফাতহুল বারী, ৯/৬২।

Türkçe

De ki: O Allah birdir. Allah Samed'dir. Doğurmamıştır, doğurulmamıştır. O'nun hiçbir dengi yoktur. De ki: Ben, sabahın Rabbine sığınırım. Yarattığı varlıkların şerrinden. Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden. Düğümlere üfleyenlerin şerrinden. Haset ettiği zaman hasetçinin şerrinden. De ki: İnsanların Rabbine sığınırım. İnsanların hükümdarına. İnsanların ilahına. Sinsi/(Allah anıldığında geri kaçan) vesvesecinin şerrinden. Ki o, insanların göğüslerine vesvese verir. Gerek cinlerden, gerek insanlardan (olur).

QuranEnc.com — Turkish Translation - Rowwad Translation Center — Rowwad Translation Center v1.0.4

Français

Dis : « Allah est la seule et unique divinité. Allah est le Maître dont nul ne peut se passer[1]. Il n’a pas engendré, ni été Lui-même engendré. Et nul dans Sa création n’est à même de L’égaler. » Dis : « J’implore la protection du Seigneur de l’aube, contre le mal qui se trouve dans ce qu’Il a créé, contre le mal de la nuit qui étend son obscurité, contre le charme maléfique de tous les sorciers[1], contre l’envieux qui donne libre cours à sa méchanceté. » Dis : « J’implore la protection du Seigneur des hommes, Maître des hommes, Dieu des hommes, contre le mal du démon qui se dérobe[1] ou s’insinue chez l’homme[2], soufflant d’insidieuses pensées dans le cœur des hommes, qu’il soit du nombre des djinns ou du nombre des hommes. » [1] Celui vers lequel se tournent toutes les créatures afin qu’Il réponde à leurs besoins. [1] Littéralement : contre le mal des sorcières qui soufflent dans les nœuds. [1] Lorsque l’homme se souvient de son Seigneur et invoque Son nom. [2] Lorsque l’homme se montre insouciant et oublie son Seigneur.

QuranEnc.com — French Translation - Rachid Maach — Rachid Maach v1.0.3

Bahasa Melayu

Katakanlah (wahai Muhammad): “(Tuhanku) ialah Allah Yang Maha Esa; “Allah Yang menjadi tumpuan sekalian makhluk untuk memohon sebarang hajat; “Ia tiada beranak, dan Ia pula tidak diperanakkan; “Dan tidak ada sesiapapun yang serupa denganNya”. Katakanlah (wahai Muhammad); “Aku berlindung kepada (Allah) Tuhan yang menciptakan sekalian makhluk, “Dari bencana makhluk-makhluk yang Ia ciptakan; “Dan dari bahaya gelap apabila ia masuk; “Dan dari kejahatan makhluk-makhluk yang menghembus-hembus pada simpulan-simpulan (dan ikatan-ikatan); “Dan dari kejahatan orang yang dengki apabila ia melakukan dengkinya”. Katakanlah (wahai Muhammad): “Aku berlindung kepada (Allah) Pemulihara sekalian manusia. “Yang Menguasai sekalian manusia, “Tuhan yang berhak disembah oleh sekalian manusia, “Dari kejahatan pembisik penghasut yang timbul tenggelam, - “Yang melemparkan bisikan dan hasutannya ke dalam hati manusia, - “(Iaitu pembisik dan penghasut) dari kalangan jin dan manusia”.

QuranEnc.com — malay_basumayyah — Abdullah Basumayyah (as published on QuranEnc.com, retrieved 2026-10-21)

Русский

Скажи: «Он — Аллах, Един. Аллах — Самодостаточный. Он не родил и не был рождён, и нет никого, равного Ему». Скажи: «Прибегаю к защите Господа рассвета — от зла того, что Он сотворил, и от зла ночного мрака, когда он сгущается, и от зла тех, кто дует на узлы, и от зла завистника, когда он завидует». Скажи: «Прибегаю к защите Господа людей, Владыки людей, Бога людей, от зла наущающего, отступающего, который наущает в груди людей, из числа джиннов и людей».

QuranEnc.com — russian_rwwad — Rowwad Translation Center (as published on QuranEnc.com, retrieved 2026-10-21)

﴿اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ﴾ عَقِبَ كلِّ صَلاَةٍ.

فارسی

«خداوند هیچ معبودى «به حق» جز او نیست، خداوندى که زنده و قائم به ذات خویش است، هیچ گاه خواب سبک و سنگین او را فرا نمى‌گیرد، براى اوست آنچه در آسمانها و زمین است، کیست که نزد او جز به فرمانش شفاعت کند، آنچه را پیش روى آنها «بندگان» و پشت سر آنهاست می‌داند، و از گذشته و آیندۀ آنان آگاه است، آنها جز به مقدارى که او بخواهد احاطه به علم او ندارند، کرسى او آسمانها و زمین را دربر گرفته و حفظ و نگهدارى آسمان و زمین براى او گران نیست، و او بلند مرتبه و باعظمت است». . [بعد از هر نماز خوانده شود].

یک بارمنبع: حصن المسلم
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

It is also from the Sunnah to recite Aayat ul-Kursee after each prayer:[Soorah al-Baqarah, Aayah 255]

اردو

اللہ تعالیٰ ہی معبود برحق ہے جس کے سوا کوئی معبود نہیں جو زنده اور سب کا تھامنے واﻻ ہے، جسے نہ اونگھ آئے نہ نیند، اس کی ملکیت میں زمین اور آسمانوں کی تمام چیزیں ہیں۔ کون ہے جو اس کی اجازت کے بغیر اس کے سامنے شفاعت کرسکے، وه جانتا ہے جو ان کے سامنے ہے اور جو ان کے پیچھے ہے اور وه اس کے علم میں سے کسی چیز کا احاطہ نہیں کرسکتے مگر جتنا وه چاہے[1] ، اس کی کرسی کی وسعت[2] نے زمین و آسمان کو گھیر رکھا ہے اور اللہ تعالیٰ ان کی حفاﻇت سے نہ تھکتا اور نہ اکتاتا ہے، وه تو بہت بلند اور بہت بڑا ہے۔ ہر نماز کے بعد۔ [1] یہ آیت الکرسی ہے جس کی بڑی فضیلت صحیح احادیث سے ثابت ہے مثلاً یہ آیت قرآن کی اعظم آیت ہے۔ اس کے پڑھنے سے رات کو شیطان سے تحفظ رہتا ہے۔ ہر فرض نماز کے بعد پڑھنے کی بڑی فضیلت ہے وغیرہ (ابن کثیر) یہ اللہ تعالیٰ کی صفات جلال، اس کی علو شان اور اس کی قدرت وعظمت پر مبنی نہایت جامع آیت ہے۔ [2] كُرْسِيٌّ سے بعض نے مَوْضِعُ قَدَمَيْنِ (قدم رکھنے کی جگہ)، بعض نے علم،بعض نے قدرت وعظمت، بعض نے بادشاہی اور بعض نے عرش مراد لیا ہے۔ لیکن صفات باری تعالیٰ کے بارے میں محدثین اور سلف کا یہ مسلک ہے کہ اللہ تعالیٰ کی جو صفات جس طرح قرآن وحدیث میں بیان ہوئی ہیں، ان کی بغیر تاویل اور کیفیت بیان کئے، ان پر ایمان رکھا جائے۔ اس لئے یہی ایمان رکھنا چاہیے کہ یہ فی الواقع کرسی ہے جو عرش سے الگ ہے۔ اس کی کیفیت کیا ہے، اس پر وہ کس طرح بیٹھتا ہے؟ اس کو ہم بیان نہیں کرسکتے کیونکہ اس کی حقیقت سے ہم بےخبر ہیں۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

“Allah, tidak ada Tuhan (yang berhak disembah), melainkan Dia yang hidup kekal, lagi terus menerus mengurus (makhluk-Nya). Tidak mengantuk dan tidak tidur. Kepunyaan-Nya apa yang di langit dan di bumi. Tiada yang dapat memberi syafa’at di sisi Allah tanpa seizin-Nya. Allah mengetahui apa-apa yang ada di hadapan mereka dan di belakang mereka. Dan mereka tidak mengetahui apa-apa dari ilmu Allah, melainkan apa yang dikehendaki-Nya. Kursi Allah meliputi langit dan bumi. Dan Allah tidak merasa berat memelihara keduanya. Dan Allah Maha Tinggi lagi Maha Besar”. QS. Al-Baqarah: 255 ----------- 1) “Siapa yang membacanya sehabis shalat tidak ada yang menghalanginya masuk surga kecuali kematian”. HR. An-Nasa’i dalam Amalul Yaumi Walailah, no: 100, Ibnu Sunny, no. 121, dishahihkan Al Albani dalam Shahih Jami’: 5/339, dan Silsilah Hadits Shahih: 2/697, no. 972.

বাংলা

৭১-(৬) আয়াতুল কুরসী। প্রত্যেক সালাতের পর একবার। আর তা হচ্ছে, আল্লাহ, তিনি ছাড়া কোনো সত্য ইলাহ্ নেই। তিনি চিরঞ্জীব, সর্বসত্তার ধারক। তাঁকে তন্দ্রাও স্পর্শ করতে পারে না, নিদ্রাও নয়। আসমানসমূহে যা রয়েছে ও যমীনে যা রয়েছে সবই তাঁর। কে সে, যে তাঁর অনুমতি ব্যতীত তাঁর কাছে সুপারিশ করবে? তাদের সামনে ও পিছনে যা কিছু আছে তা তিনি জানেন। আর যা তিনি ইচ্ছে করেন তা ছাড়া তাঁর জ্ঞানের কোনো কিছুকেই তারা পরিবেষ্টন করতে পারে না। তাঁর ‘কুরসী’ আসমানসমূহ ও যমীনকে পরিব্যাপ্ত করে আছে; আর এ দুটোর রক্ষণাবেক্ষণ তাঁর জন্য বোঝা হয় না। আর তিনি সুউচ্চ সুমহান।(১) ......................... (১) হাদীসে এসেছে, যে ব্যক্তি প্রত্যেক সালাতের পরে এটি পড়বে, তাকে মৃত্যু ব্যতীত জান্নাতে প্রবেশে আর অন্য কিছু বাধা হয়ে দাঁড়াবে না। নাসাঈ, আমালুল ইয়াওমি ওয়াল্লাইলাহ, হাদীস নং ১০০; ইবনুস সুন্নী, হাদীস নং ১২১। আর শাইখ আলবানী হাদীসটিকে সহীহুল জামে‘ ৫/৩৩৯ তে এবং সিলসিলাতুল আহাদীসিস সহীহা ২/৬৯৭, হাদীস নং ৯৭২ তে সহীহ বলেছেন। আর আয়াতটি দেখুন, সূরা আল-বাকারা, আয়াত: ২৫৫।

Türkçe

Allah; O'ndan başka hakkıyla ibadete layık hiçbir hak ilâh olmayandır; Hayy'dır (diridir); Kayyûm'dur. (kendi zâtiyle kâimdir.) O'nu ne bir uyuklama, ne de bir uyku tutar. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur. İzni olmadan, O'nun yanında kim şefaat edebilir? Onların önünde ve arkasında olan her şeyi bilir. Onlar ise, O'nun dilediği kadarından başka ilminden hiçbir şey kavrayamazlar. O'nun Kürsü'sü gökleri ve yeri kaplamıştır. Onların her ikisini de görüp gözetmek O'na ağır gelmez. O, çok yücedir, çok büyüktür. Her namazın ardından.

Makine çevirisi

Français

Allah ! Il n’est de divinité digne d’être adorée que Lui, le Dieu Vivant et Eternel[156]. Il n’est gagné ni par le sommeil, ni même par la somnolence. Tout ce qui se trouve dans les cieux et sur la terre Lui appartient. Qui donc pourrait intercéder auprès de Lui sans Sa permission ? Il connaît leur avenir comme leur passé[157], tandis que les hommes n’embrassent de Sa science et de Ses mystères que ce qu’Il veut bien leur dévoiler. Son Koursi[158] embrasse les cieux et la terre dont Il assure la pérennité sans aucune difficulté. Il est le Très Haut, le Très Glorieux. Après chaque prière. [156]Qui règne en Maître absolu sur la Création et dont dépendent toutes les créatures qui ont besoin de Lui pour vivre et subsister, tandis que Lui-même peut se passer d’elles. [157] Littéralement : Il sait ce qui se trouve devant eux comme ce qui se trouve derrière eux. [158] Son Repose-Pied, selon nombre d’exégètes, Son Trône, selon d’autres.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Allah, tiada Tuhan (yang berhak disembah) melainkan Dia, Yang Tetap hidup, Yang Kekal selama-lamanya mentadbirkan (sekalian makhlukNya). Yang tidak mengantuk usahkan tidur. Yang memiliki segala yang ada di langit dan yang ada di bumi. Tiada sesiapa yang dapat memberi syafaat (pertolongan) di sisiNya melainkan dengan izinNya. yang mengetahui apa yang ada di hadapan mereka dan apa yang ada di belakang mereka, sedang mereka tidak mengetahui sesuatu pun dari (kandungan) ilmu Allah melainkan apa yang Allah kehendaki (memberitahu kepadanya). Luasnya Kursi Allah (ilmuNya dan kekuasaanNya) meliputi langit dan bumi; dan tiadalah menjadi keberatan kepada Allah menjaga serta memelihara keduanya. Dan Dia lah Yang Maha Tinggi (darjat kemuliaanNya), lagi Maha Besar (kekuasaanNya) Selepas setiap solat.

Terjemahan mesin

Русский

Аллах — нет божества, кроме Него — Живой, Поддерживающий всё сущее. Его не одолевает ни дремота, ни сон. Ему принадлежит всё, что в небесах, и всё, что на земле. Кто же тот, кто заступится у Него иначе как с Его дозволения? Он знает, что перед ними и что после них, а они ничего не постигают из Его знания, кроме того, что Он пожелает. Подножие Его Трона[20] объемлет небеса и землю, и не тяготит Его охрана их. Он — Возвышенный, Великий. После каждой молитвы. [20] Термин аль-Курси нередко переводят как «Престол», что может смешиваться с понятием аль-‘Арш (Трон). В ряде сообщений от Ибн ‘Аббаса аль-Курси описывается как отдельное великое творение; см. также: аль-Албани («Мухтасар аль-‘улюв», с. 102), Ахмад Шакир («‘Умдат ат-тафсир, II/163).

Машинный перевод

((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)) عَشْرَ مَرّاتٍ بَعْدَ صَلاةِ الْمَغْرِبِ وَالصُّبْحِ.

فارسی

«معبودى بجز الله «به حق» یگانه نیست، شریکى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست و ستایش مر او راست، زنده مى-کند و مى‌میراند، و او بر هر چیز تواناست». ده مرتبه بعد از اتمام نماز مغرب و صبح خوانده شود.

۱۰ بارمنبع: رواه الترمذي (3474)درجه اعتبار: ضعيف
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(None has the right to be worshipped except Allah, alone, without partner, to Him belongs all sovereignty and praise, He gives life and causes death and He is over all things omnipotent.(ten times after the maghrib and fajr prayers))

اردو

اللہ کے سوا کوئی معبود نہیں، وہ اکیلا ہے، اس کا کوئی شریک نہیں، اسی کی بادشاہی ہے اور اسی کے لیے تعریف ہے، وہ زندگی بخشتا ہے اور موت دیتا ہے، اور وہ ہر چیز پر قادر ہے۔ مغرب اور فجر کی نماز کے بعد دس مرتبہ۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

“Tiada Tuhan yang berhak disembah selain Allah semata, tidak ada sekutu bagi-Nya, bagi-Nya kerajaan, bagi-Nya pujian, Dia Menghidupkan dan Mematikan dan Dia berkuasa atas segala sesuatu”, Dibaca sepuluh kali setelah shalat Maghrib dan Subuh. --------------------- HR. Tirmidzi: 5/515, Ahmad: 4/227, lihat takhrijnya dalam Zadul Ma’aad: 1/300.

বাংলা

৭২-(৬) একমাত্র আল্লাহ ছাড়া কোনো হক্ব ইলাহ নেই, তাঁর কোনো শরীক নেই, রাজত্ব তারই এবং সকল প্রশংসা তাঁর। তিনিই জীবিত করেন এবং মৃত্যু দান করেন। আর তিনি সকল কিছুর উপর ক্ষমতাবান। মাগরিব ও ফজরের সালাতের পর উপরোক্ত যিকির ১০ বার করে করবে।(১) ......................... (১) তিরমিযী ৫/৫১৫, হাদীস নং ৩৪৭৪; আহমাদ ৪/২২৭, হাদীস নং ১৭৯৯০। হাদীসটির তাখরীজের জন্য আরও দেখুন, যাদুল মা‘আদ ১/৩০০।

Türkçe

Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır, diriltir ve öldürür; O her şeye kadirdir. Akşam ve sabah namazından sonra on kez.

Makine çevirisi

Français

Il n'y a de divinité qu'Allah, Seul, sans associé. À Lui la royauté, à Lui la louange, Il donne la vie et la mort, et Il est capable de toute chose. Dix fois après la prière du Maghrib et celle du Fajr.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Tiada tuhan melainkan Allah yang Esa, tiada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya kerajaan dan bagi-Nya segala puji, Dia menghidupkan dan mematikan, dan Dia Maha Berkuasa atas segala sesuatu. Sepuluh kali selepas solat Maghrib dan Subuh.

Terjemahan mesin

Русский

Нет божества, кроме одного лишь Аллаха, нет у Него сотоварища. Ему принадлежит власть, и Ему хвала, Он оживляет и умерщвляет, и Он властен над всякой вещью. Десять раз после вечерней и утренней молитв.

Машинный перевод

((اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْماً نافِعاً، وَرِزْقاً طَيِّباً، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً)) بَعْدَ السّلامِ مِنْ صَلاَةِ الفَجْرِ.

فارسی

«الهى! از تـو علم سـودمنـد، روزى پاک و عمل مقبـول را می‌خواهم».. [پس از اتمام نماز صبح خوانده شود].

یک بارمنبع: رواه ابن ماجه (925)درجه اعتبار: صحيح (الألباني)
برای شمردن لمس کنید
زبان‌های دیگر (۸)

English

(O Allah, I ask You for knowledge which is beneficial and sustenance which is good, and deeds which are acceptable.)(To be said after giving salam for the fajr prayer)

اردو

اے اللہ! میں تجھ سے نفع بخش علم، پاکیزہ رزق اور مقبول عمل کا سوال کرتا ہوں۔ فجر کی نماز کا سلام پھیرنے کے بعد۔

مشینی ترجمہ

Bahasa Indonesia

“Ya Allah, sesungguhnya aku mohon kepada-Mu ilmu yang bermanfaat, rezki yang baik dan amal yang diterima “ . Diucapkan setelah salam khusus shalat Subuh. --------------------- Ibnu Majah dan lainnya. Lihat Shahih Ibnu Majah: 1/152 dan Majmauzzawa’id: 10/111.

বাংলা

৭৩-(৮) হে আল্লাহ! আমি আপনার নিকট উপকারী জ্ঞান, পবিত্র রিযিক এবং কবুলযোগ্য আমল প্রার্থনা করি। এটি ফজর সালাতের সালাম ফিরানোর পর পড়বে।(২) ............................. (২) ইবন মাজাহ্, হাদীস নং ৯২৫; নাসাঈ, তাঁর আমালুল ইয়াওমি ওয়াল্লাইলাহ গ্রন্থে, হাদীস নং ১০২। আরও দেখুন, সহীহ ইবন মাজাহ, ১/১৫২; মাজমাউয যাওয়াইদ, ১০/১১১। তাছাড়া অচিরেই ৯৫ নং হাদীসেও আসবে।

Türkçe

Allah'ım! Senden faydalı bir ilim, helal ve temiz bir rızık ve kabul edilen bir amel isterim. Sabah namazının selamından sonra.

Makine çevirisi

Français

Ô Allah, je Te demande une science utile, une subsistance bonne et une œuvre agréée. Après le salut de la prière du Fajr.

Traduction automatique

Bahasa Melayu

Ya Allah, aku memohon kepada-Mu ilmu yang bermanfaat, rezeki yang baik dan amal yang diterima. Selepas memberi salam dalam solat Subuh.

Terjemahan mesin

Русский

О Аллах, я прошу у Тебя знания полезного, удела благого и деяния принятого. После салама утренней молитвы.

Машинный перевод

مقاله‌های مرتبط

اذکار بعد از سلام نماز: اذکار بعد از نماز واجب (کامل)

اذکار بعد از سلام نماز از مهم‌ترین اذکار روزانه است که مسلمان هر روز پنج بار پس از نمازهای واجب می‌گوید. با سه بار استغفار آغاز می‌شود، سپس «اللهم أنت السلام ومنک السلام» (خدایا، تو سلامی و سلامتی از توست)، سپس تهلیل، سپس تسبیح و تحمید و تکبیر، سپس آیة الکرسی و معوذات. حصن المسلم در این باب هشت ذکر ثابت را گرد آورده است.

فرمان به ذکر پس از نماز

خداوند متعال فرمود: ﴿فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ﴾ [نساء: 103] (ترجمه: پس چون نماز را به پایان بردید، خدا را ایستاده و نشسته و به پهلو آرمیده یاد کنید).

اذکار بعد از نماز و منابع آن‌ها

  • سه بار استغفار، سپس «اللهم أنت السلام ومنک السلام، تبارکت یا ذا الجلال والإکرام» (خدایا، تو سلامی و سلامتی از توست؛ ای صاحب شکوه و بزرگواری، بس پربرکتی): در صحیح مسلم از حدیث ثوبان رضی الله عنه است.
  • «لا إله إلا الله وحده لا شریک له... اللهم لا مانع لما أعطیت، ولا معطی لما منعت، ولا ینفع ذا الجد منک الجد» (جز خدای یگانه که شریکی ندارد معبودی نیست... خدایا، آنچه تو دهی بازدارنده‌ای ندارد و آنچه تو بازداری بخشنده‌ای ندارد و بزرگی صاحب بزرگی را در برابر تو سودی نمی‌رساند): در صحیحین از حدیث مغیره بن شعبه رضی الله عنه است.
  • «لا إله إلا الله وحده لا شریک له... لا حول ولا قوة إلا بالله، لا إله إلا الله ولا نعبد إلا إیاه...» (جز خدای یگانه که شریکی ندارد معبودی نیست... هیچ نیرو و توانی جز به خدا نیست؛ جز خدا معبودی نیست و جز او را نمی‌پرستیم...): در صحیح مسلم از حدیث عبدالله بن زبیر رضی الله عنهما است.
  • تسبیح و تحمید و تکبیر سی‌وسه بار و تمام کردن صد با تهلیل: در صحیح مسلم از حدیث ابوهریره رضی الله عنه است و اینکه هر کس آن را بگوید، گناهانش آمرزیده می‌شود، هرچند به اندازهٔ کف دریا باشد.
  • معوذات (اخلاص، فلق و ناس): ابوداود، ترمذی و نسایی از حدیث عقبة بن عامر رضی الله عنه روایت کرده‌اند و البانی آن را صحیح دانسته است. و حصن المسلم یاد کرده است که پس از نماز صبح و مغرب سه بار خوانده می‌شود.
  • آیة الکرسی: نسایی در عمل الیوم واللیلة روایت کرده و در آن آمده است که هر کس آن را پس از هر نماز بخواند، جز مرگ چیزی او را از ورود به بهشت باز نمی‌دارد. و البانی آن را صحیح دانسته است.
  • تهلیل ده بار پس از مغرب و صبح: «لا إله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک وله الحمد، یحیی ویمیت...» (جز خدای یگانه که شریکی ندارد معبودی نیست؛ فرمانروایی و ستایش از آنِ اوست؛ زنده می‌کند و می‌میراند...)، ترمذی و احمد روایت کرده‌اند و برخی دانشمندان آن را حسن دانسته‌اند.
  • «اللهم إنی أسألک علما نافعا، ورزقا طیبا، وعملا متقبلا» (خدایا، از تو دانشی سودمند، روزی پاکیزه و کاری پذیرفته می‌خواهم) پس از سلام نماز صبح: ابن‌ماجه روایت کرده و البانی آن را صحیح دانسته است.

صیغه‌های تسبیح بعد از نماز

صیغه‌های گوناگونی برای تسبیح بعد از نماز ثابت شده است، از جمله:

  • سبحان الله ۳۳، الحمد لله ۳۳، الله اکبر ۳۳ و با تهلیل، صد تمام می‌شود.
  • سبحان الله ۳۳، الحمد لله ۳۳، الله اکبر ۳۴.
  • هر کدام ده بار.

و شیخ ابن عثیمین یاد کرده است که برتر آن است که میان این صیغه‌ها تنوع دهد.

سخن دانشمندان

امام نووی در کتاب الأذکار یاد کرده است که دانشمندان بر استحباب ذکر پس از نماز اجماع کرده‌اند. و شیخ ابن باز یاد کرده است که سنت این است که اذکار پس از نماز واجب را بلند بگوید، به گونه‌ای که دیگران را آشفته نکند، بنا بر حدیث ابن عباس رضی الله عنهما در صحیحین که بلند کردن صدا به ذکر هنگامی که مردم از نماز واجب برمی‌گردند، در زمان پیامبر ﷺ بوده است.

توصیه‌های عملی

  • پس از سلام بی‌درنگ از جایت برنخیز، مگر برای نیازی.
  • از انگشتانت یا شمارنده برای تمام کردن شمارها استفاده کن.
  • اگر گرفتار شدی، اذکار را در راه کامل کن.

پرسش‌های متداول

آیا سنت راتبه را پیش از اذکار بخوانم؟

سنت این است که نخست اذکار را بگوید و سپس راتبه را بخواند.

آیا اذکار پس از نماز مستحبی هم گفته می‌شود؟

اذکار وارد شده در این باب پس از نماز واجب آمده است و ذکر پس از نماز مستحبی اشکالی ندارد، بی‌آنکه باور داشته باشد که سنتی ویژه است.

سخن پایانی

اذکار بعد از نماز هر نماز واجب را با آمرزش و حفظ به پایان می‌برد. متن هشت ذکر آن را همراه با منابع، ترجمه و شمارنده‌ای که شما را در گفتن آن‌ها یاری می‌کند، در همین صفحه می‌یابید.

ترجمهٔ ماشینی

فضیلت سوره‌ها (۱)

فارسی

فضیلت سوره کهف احادیث صحیحی که در فضیلت سوره کهف آمده است از ابودرداء (رضی الله عنه) از پیامبر (صلی الله علیه وسلم) روایت است که فرمود: «هر که ده آیه از ابتدای سوره کهف را حفظ کند، از فتنه دجال در امان می‌ماند.» مسلم (۱/۸۰۹)، ابوداود (۴/۴۳۲۳) و ترمذی (۵/۲۸۸۶) روایت کرده‌اند. از ابوسعید خدری (رضی الله عنه) روایت است که پیامبر فرمود: هر که در روز جمعه سوره کهف را بخواند، نوری میان دو جمعه برایش روشن می‌شود. [آلبانی آن را در صحیح الترغیب والترهیب/۷۳۶ صحیح دانسته است]. از ابوسعید خدری (رضی الله عنه) روایت است که پیامبر فرمود: هر که در شب جمعه سوره کهف را بخواند، نوری میان او و بیت‌العتیق برایش روشن می‌شود. [آلبانی آن را در صحیح الترغیب والترهیب/۷۳۶ صحیح دانسته است]. احادیث ضعیفی که در فضیلت سوره کهف آمده است * آیا شما را از سوره‌ای خبر ندهم که عظمتش میان آسمان و زمین را پر کرده است و خواننده‌اش نیز چنین پاداشی دارد؟ و هر که آن را بخواند، گناهان میان او و جمعه بعد و سه روز بیشتر آمرزیده می‌شود. گفتند: آری. فرمود: سوره کهف. [بسیار ضعیف/ضعیف الجامع الصغیر/۲۱۶۰]. * سوره کهف در تورات «حائله» نامیده می‌شود، میان خواننده‌اش و آتش حائل می‌شود. [سلسلة الأحاديث الضعيفة/۳۲۵۹]. * هر که سه آیه از ابتدای سوره کهف را بخواند، از فتنه دجال در امان می‌ماند. [ضعیف مشکاة المصابیح/۲۰۸۸].

ترجمهٔ ماشینی

فَضْلُ سُورَةِ الكَهْفِ الأحاديث الصحيحة التي وردت فى فضل سورة الكَهْفِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: "مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ الْكَهْفِ، عُصِمَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ". رَوَاه مُسْلِم (1/ 809)، وأَبُو دَاوُد (4/ 4323)، والتِّرمِذِي (5/ 2886). عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُوَرَةَ الْكَهْفِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ أَضَاءَ لَهُ مِنَ النُّورِ مَا بَيْنَ الْجُمُعَتَيْنِ. [صححه الألباني في صحيح الترغيب والترهيب/736]. عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْكَهْفِ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ أَضَاءَ لَهُ مِنَ النُّورِ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ الْعَتِيق. [صححه الألباني في صحيح الترغيب والترهيب/736]. الأحاديث الضعيفة التي وردت فى فضل سورة الكَهْفِ * ألا أخبركم بسورة ملأت عظمتها ما بين السماء و الأرض؟ و لقارئها من الأجر مثل ذلك، و من قرأها غفر له ما بينه و بين الجمعة الأخرى، وزيادة ثلاثة أيام؟ قالوا: بلى قال: سورة الكهف. [ضعيف جداَ/ضعيف الجامع الصغير/ 2160]. * سورة الكهف تدعى في التوراة: الحائلة تحول بين قارئها وبين النار. [سلسلة الأحاديث الضعيفة/ 3259]. * من قرأ ثلاث آيات من أول الكهف عصم من فتنة الدجال. [ضعيف مشكاة المصابيح/ 2088].

باز کردن صفحه مقاله

فضیلت سوره‌ها (۲)

فارسی

فضیلت سوره ملک احادیث صحیحی که در فضیلت سوره ملک آمده است از ابوهریره (رضی الله عنه) از پیامبر (صلی الله علیه وسلم) روایت است که فرمود: «سوره‌ای از قرآن، سی آیه، برای صاحبش شفاعت می‌کند تا آمرزیده شود: (بزرگ و پربرکت است آن‌که فرمانروایی به دست اوست).» ابوداود (۲/۱۴۰۰) و ترمذی (۵/۲۸۹۱) روایت کرده‌اند و گفته است: «حدیثی حسن است.» از جابر روایت است که گفت: «رسول الله (صلی الله علیه وسلم) نمی‌خوابید تا آنکه الم تنزیل سجده و (بزرگ و پربرکت است آن‌که فرمانروایی به دست اوست) را بخواند.» [ترمذی روایت کرده و آلبانی آن را صحیح دانسته است/۲۳۱۶].

ترجمهٔ ماشینی

فَضْلُ سُورَةِ المُلْكِ الأحاديث الصحيحة التي وردت فى فضل سورة المُلْكِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: "سُورَةٌ مِنَ الْقُرْآنِ ثَلَاثُونَ آيَةً، تَشْفَعُ لِصَاحِبِهَا حَتَّى يُغْفَرَ لَهُ: (تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْك)". رَوَاه أَبُو دَاوُد (2/ 1400)، والتِّرمِذِي (5/ 2891)، وقَالَ: "حَدِيثٌ حَسَنٌ". عَنْ جَابِرٍ، قَالَ: "كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الم تَنْزِيلُ السَّجْدَةَ، وَتَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ". [رواه الترمذي وصححه الألباني /2316].

باز کردن صفحه مقاله

فضیلت سوره‌ها (۳)

فارسی

فضیلت سوره فلق و ناس (معوذتین) احادیث صحیحی که در فضیلت سوره فلق و ناس (معوذتین) آمده است از عقبة بن عامر جهنی (رضی الله عنه) روایت است که گفت: رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «آیا آیاتی را ندیده‌ای که امشب نازل شد و مانند آنها هرگز دیده نشده است: (بگو: پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم) و (بگو: پناه می‌برم به پروردگار مردم)». مسلم (۱/۸۱۴) و ابوداود (۲/۱۴۶۲) آن را روایت کرده‌اند. و از جابر بن عبدالله (رضی الله عنهما) روایت است که گفت: رسول الله (صلی الله علیه وسلم) به من فرمود: «ای جابر، بخوان.» گفتم: چه بخوانم، پدر و مادرم فدایت باد؟ فرمود: «بخوان: (بگو: پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم) و (بگو: پناه می‌برم به پروردگار مردم).» پس آن دو را خواندم، و فرمود: «این دو را بخوان، که هرگز مانند آن دو را نخواهی خواند.» نسائی (۸/۵۴۴۱) و ابن حبان (۳/۷۹۶) آن را روایت کرده‌اند. و این حدیثی حسن است. از عقبة بن عامر روایت است که گفت: رسول الله (صلی الله علیه وسلم) را دیدم و به من فرمود: «ای عقبة بن عامر، آیا سوره‌هایی به تو نیاموزم که مانند آنها نه در تورات نازل شده و نه در زبور و نه در انجیل و نه در فرقان؟ هیچ شبی بر تو نگذرد مگر آنکه آنها را در آن بخوانی: بگو: او الله است، یکتا؛ و بگو: پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم؛ و بگو: پناه می‌برم به پروردگار مردم.» عقبه گفت: هیچ شبی بر من نگذشت مگر آنکه آنها را در آن خواندم، و سزاوار است که آنها را رها نکنم، در حالی که رسول الله (صلی الله علیه وسلم) مرا به آنها فرمان داده است. [سلسلة الأحادیث الصحیحة/۲۸۶۱] احادیث ضعیفی که در فضیلت سوره فلق و ناس (معوذتین) آمده است * «هر که پس از نماز جمعه {بگو: او الله است، یکتا} و {بگو: پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم} و {بگو: پناه می‌برم به پروردگار مردم} را هفت بار بخواند، الله به برکت آنها او را تا جمعه بعد از بدی در پناه خود نگه می‌دارد.» [سلسلة الأحادیث الضعیفة/۴۱۲۹].

ترجمهٔ ماشینی

فَضْلُ سُورَةِ الفَلَقِ والنَّاسِ (المعوذتين) الأحاديث الصحيحة التي وردت فى فضل سورة الفَلَقِ والنَّاسِ (المعوذتين) عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الجُهَنِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلَتِ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ: (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ) وَ (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ)". رَوَاه مُسْلِم (1/ 814)، وأَبُو دَاوُد (2/ 1462). وعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "اقْرَأْ يَا جَابِرُ". قُلْتُ: وَمَا أَقْرَأُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي؟ قَالَ: "اقْـــرَأْ: (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ) وَ (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ). فَقَرَأْتُهُمَا، فَقَالَ: «اقْرَأْ بِهِمَا، وَلَنْ تَقْرَأَ بِمِثْلِهِمَا". رَوَاه النَّسَائِيُّ (8/ 5441)، وابْنُ حِبَّان (3/ 796). وهو حَدِيث حَسَن. عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ لَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي: يَا عُقْبَةُ بْنَ عَامِرٍ أَلا أُعَلِّمُكَ سُوَرًا مَا أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَلا فِي الزَّبُورِ و لا فِي الإِنْجِيلِ وَلا فِي الْفُرْقَانِ مِثْلُهُنَّ لا يَأْتِيَنَّ عَلَيْكَ لَيْلَةٌ إِلا قَرَأْتَهُنَّ فِيهَا قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ قَالَ عُقْبَةُ فَمَا أَتَتْ عَلَيَّ لَيْلَةٌ إِلا قَرَأْتُهُنَّ فِيهَا وَحُقَّ لِي أَنْ لا أَدَعَهُنَّ وَقَدْ أَمَرَنِي بِهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. [سلسلة الأحاديث الصحيحة/2861] الأحاديث الضعيفة التي وردت فى فضل سورة الفَلَقِ والنَّاسِ (المعوذتين) * "من قرأ بعد صلاة الجمعة {قل هو الله أحد} و{قل أعوذ برب الفلق} و{قل أعوذ برب الناس} سبع مرات أجاره الله بها من السوء إلى الجمعة الأخرى". [سلسلة الأحاديث الضعيفة /4129].

باز کردن صفحه مقاله

فضیلت ذکر

فارسی

یکی از برترینِ کارهای شایستهٔ آسان که مسلمان را به پروردگارش، که بزرگ و باشکوه است، نزدیک می‌کند، ذکر است. آیات و احادیث در فضیلت ذکر و دعا و ترغیب به آن‌ها در فضیلت ذکر و دعا و ترغیب به آن‌ها آیات بسیار و احادیث صحیح از رسول الله (صلی الله علیه وسلم) آمده است؛ آنچه را میسر شد یادآور می‌شویم. خدای متعال فرمود: «و قطعاً ذکر خدا بزرگ‌تر است.» و خدای متعال فرمود: «و بامداد و شامگاه او را تسبیح گویید.» و خدای متعال فرمود: «پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم، و شکر مرا به جا آورید و ناسپاسی نکنید.» و خدای متعال فرمود: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، خدا را بسیار یاد کنید.» و خدای متعال فرمود: «و مردان و زنانی که خدا را بسیار یاد می‌کنند، خدا برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ آماده کرده است.» و خدای متعال فرمود: «و پروردگارت را بسیار یاد کن و شامگاه و بامداد تسبیح گوی.» و خدای متعال فرمود: «کسانی که خدا را ایستاده و نشسته و به پهلو خوابیده یاد می‌کنند.» و خدای متعال فرمود: «پس چون مناسک خود را به پایان رساندید، خدا را یاد کنید، همان‌گونه که پدرانتان را یاد می‌کردید، یا بیشتر از آن.» و خدای متعال فرمود: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نکند.» و خدای متعال فرمود: و پروردگارت را در دل خویش با تضرّع و ترس، بدون آواى بلند [در] بامدادان و شامگاهان یاد كن و [از یاد الله] غافل نباش. و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «مثال کسی که پروردگارش را یاد می‌کند و کسی که پروردگارش را یاد نمی‌کند، مثال زنده و مرده است.» و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «آیا شما را از بهترین اعمالتان آگاه نکنم، که نزد پادشاهتان پاکیزه‌ترین و در درجات شما بلندترین است، و برایتان بهتر از انفاق طلا و نقره، و بهتر از آن است که با دشمنتان روبه‌رو شوید و گردن‌هایشان را بزنید و آنان گردن‌های شما را بزنند؟» گفتند: «بله.» فرمود: «ذکر خدای متعال.» و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «خدای متعال می‌فرماید: من نزد گمانِ بندهٔ خود به من هستم، و هنگامی که مرا یاد می‌کند با او هستم. اگر مرا در دل خود یاد کند، او را در نفس خود یاد می‌کنم، و اگر مرا در جمعی یاد کند، او را در جمعی بهتر از آنان یاد می‌کنم. اگر یک وجب به من نزدیک شود، یک ذراع به او نزدیک می‌شوم، و اگر یک ذراع به من نزدیک شود، یک باع به او نزدیک می‌شوم، و اگر پیاده به سوی من بیاید، به سوی او دوان می‌روم. و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هر که در نشستنگاهی بنشیند و در آن خدا را یاد نکند، از جانب خدا زیان و حسرتی بر او خواهد بود، و هر که در خوابگاهی بخوابد و در آن خدا را یاد نکند، زیان و حسرتی بر او خواهد بود.» و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هیچ گروهی در مجلسی ننشینند که در آن خدا را یاد نکنند و بر پیامبرشان درود نفرستند، مگر آنکه آن مجلس برایشان زیان و حسرتی باشد؛ اگر بخواهد عذابشان کند و اگر بخواهد بیامرزدشان.» و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هیچ گروهی از مجلسی که در آن خدا را یاد نکرده‌اند برنمی‌خیزند مگر آنکه از چیزی چون مردار الاغ برخاسته‌اند، و این برایشان حسرت خواهد بود.» فضایل ذکر به روایت امام ابن قیم جوزیه اینکه ذکر شیطان را می‌راند و او را سرکوب و درهم می‌شکند. اینکه ذکر خدای رحمان را، که بزرگ و باشکوه است، خشنود می‌کند. اینکه ذکر اندوه و غم را از دل می‌زداید. اینکه ذکر شادی و سرور و گشایش را برای دل می‌آورد. اینکه ذکر روزی می‌آورد. اینکه ذکر بر ذاکر هیبت و شیرینی و طراوت می‌پوشاند. اینکه ذکر محبت را برای او به ارث می‌گذارد؛ محبتی که روح اسلام و محور آسیاب دین و مدار سعادت و نجات است. خدا برای هر چیزی سببی قرار داده و سبب محبت را مداومت بر ذکر قرار داده است. پس هر که می‌خواهد به محبت خدای بزرگ و باشکوه دست یابد، باید به یاد او مداومت ورزد، زیرا ذکر درس و مرور است، چنان‌که دروازهٔ علم است؛ پس ذکر دروازهٔ محبت و بزرگ‌راه آن و راست‌ترین راهش است. اینکه ذکر مراقبه را برای او به ارث می‌گذارد تا او را به دروازهٔ احسان وارد کند، پس خدا را چنان عبادت می‌کند که گویی او را می‌بیند. برای غافل از ذکر راهی به مقام احسان نیست، چنان‌که برای کسی که نشسته است راهی برای رسیدن به خانه نیست. اینکه ذکر انابه را، که بازگشت به سوی خدای بزرگ و باشکوه است، برای او به ارث می‌گذارد. هرگاه با یاد او بیشتر به سوی او بازگردد، این بازگشت قلبی به سوی او را در همهٔ حالاتش برای او به ارث می‌گذارد، پس خدای بزرگ و باشکوه پناه و تکیه‌گاه و پناهگاه و ملجأ و قبلهٔ دل او و جای گریزش هنگام مصیبت‌ها و بلاها باقی می‌ماند. اینکه ذکر هیبت پروردگارش، که بزرگ و باشکوه است، و بزرگداشت او را برای او به ارث می‌گذارد، به سبب چیرگی شدید آن بر دل او و حضورش با خدای متعال، برخلاف غافل، زیرا پردهٔ هیبت در دل او نازک است. اینکه ذکر یاد کردنِ خدای متعال از او را برای او به ارث می‌گذارد، چنان‌که خدای متعال فرمود: («پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم»). و اگر در ذکر جز همین یک چیز نبود، برای فضیلت و شرف کافی بود. و در آنچه از پروردگارش، که پربرکت و متعال است، روایت می‌کند فرمود: («هر که مرا در دل خود یاد کند، او را در نفس خود یاد می‌کنم، و هر که مرا در جمعی یاد کند، او را در جمعی بهتر از آنان یاد می‌کنم»). بخاری و مسلم روایت کرده‌اند. اینکه ذکر خطاها را فرو می‌ریزد و از میان می‌برد، زیرا از بزرگ‌ترین نیکی‌هاست و نیکی‌ها بدی‌ها را از میان می‌برند. اینکه ذکر وحشت میان بنده و پروردگارش، که پربرکت و متعال است، را می‌زداید، زیرا میان غافل و خدای بزرگ و باشکوه وحشتی است که جز با ذکر برطرف نمی‌شود. اینکه بنده چون در آسایش با یاد خدای متعال خود را به او بشناساند، خدا او را در سختی می‌شناسد. اثری آمده است که معنایش این است که چون بندهٔ فرمان‌بردارِ یادکنندهٔ خدای متعال را سختی‌ای برسد یا از خدای متعال حاجتی بخواهد، فرشتگان می‌گویند: «پروردگارا، صدایی آشنا از بنده‌ای آشنا.» و غافلِ روی‌گردان از خدای بزرگ و باشکوه چون او را بخواند و از او درخواست کند، فرشتگان می‌گویند: «پروردگارا، صدایی ناآشنا از بنده‌ای ناآشنا.» – و حدیث ابن عباس: «در آسایش خدا را بشناس تا تو را در سختی بشناسد.» – امام احمد روایت کرده است. اینکه ذکر از عذاب خدای متعال نجات می‌دهد، چنان‌که معاذ (رضی الله عنه) گفت و به‌صورت مرفوع نیز روایت می‌شود: («فرزند آدم عملی انجام نداد که از عذاب خدای بزرگ و باشکوه بیشتر از ذکر خدای متعال نجات دهد»). احمد و مالک و ابن ماجه و ترمذی روایت کرده‌اند. اینکه ذکر سبب نزول آرامش و فراگرفتنِ رحمت و در میان گرفتنِ فرشتگان ذاکر را است، چنان‌که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) خبر داده است. – حدیث: («هیچ گروهی نمی‌نشینند که خدا را یاد کنند مگر آنکه فرشتگان آنان را در میان می‌گیرند و رحمت آنان را فرامی‌گیرد و آرامش بر آنان نازل می‌شود و خدا آنان را نزد کسانی که نزد اوست یاد می‌کند»). مسلم روایت کرده است. اینکه ذکر سبب مشغول شدن زبان از غیبت و سخن‌چینی و دروغ و فحش و باطل است. زیرا بنده ناگزیر باید سخن بگوید؛ اگر به ذکر خدای متعال و یادآوری فرمان‌های او سخن نگوید، به این حرام‌ها یا بخشی از آن‌ها سخن می‌گوید، و هیچ راهی برای سلامت از آن‌ها جز با ذکر خدای متعال نیست، و مشاهده و تجربه بر این گواهند. هر که زبانش را به ذکر خدا عادت دهد، زبانش را از باطل و بیهوده‌گویی نگه داشته است، و هر که زبانش از ذکر خدای متعال خشک شود، به هر باطل و بیهوده و فحشی تر می‌شود، و هیچ نیرو و توانی نیست مگر به خدا. اینکه ذکر بنده را از حسرت روز قیامت ایمن می‌کند، زیرا هر مجلسی که بنده در آن پروردگارش، که متعال است، را یاد نکند، در روز قیامت برای او حسرت و زیان خواهد بود. اینکه ذکر آسان‌ترین عبادات است، با آنکه از بزرگ‌ترین و برترین آن‌هاست، زیرا حرکت زبان سبک‌ترین و آسان‌ترین حرکت اندام‌هاست. اگر عضوی از انسان در شبانه‌روز به اندازهٔ حرکت زبانش حرکت کند، بسیار بر او دشوار می‌شود، بلکه نمی‌تواند. و در حدیث آمده است: («دو کلمه که بر زبان سبک، در ترازو سنگین و نزد رحمان محبوب‌اند: سبحان الله و بحمده، سبحان الله العظیم»). اینکه ذکر نهال بهشت است. در ترمذی از حدیث ابوالزبیر از جابر از پیامبر آمده که فرمود: («هر که بگوید: خدا را به پاکی و ستایش یاد می‌کنم، برایش نخلی در بهشت کاشته می‌شود»). ترمذی گفت: حدیثی حسن صحیح است، و البانی آن را در صحیح الجامع صحیح دانسته است – ۶۴۲۹. اینکه عطا و فضلی که بر ذکر مترتب شده بر کارهای دیگر مترتب نشده است. در دو صحیح از ابوهریره (رضی الله عنه) آمده که رسول الله فرمود: («هر که در یک روز صد بار بگوید: هیچ معبودی جز خدای یگانه نیست، شریکی ندارد، فرمانروایی از آنِ اوست و ستایش از آنِ اوست و او بر هر چیزی تواناست، برای او معادلِ آزاد کردن ده برده خواهد بود و برایش صد نیکی نوشته می‌شود و صد بدی از او محو می‌شود و آن روز تا شب برایش پناهی از شیطان است، و هیچ‌کس بهتر از آنچه او آورده نمی‌آورد، مگر مردی که بیش از آن عمل کرده باشد. و هر که در یک روز صد بار بگوید: خدا را به پاکی و ستایش یاد می‌کنم، گناهانش فرو می‌ریزد، هرچند چون کف دریا باشد»). و در صحیح مسلم از ابوهریره آمده که گفت: رسول الله فرمود: («اینکه بگویم: پاک است خدا، ستایش خدا راست، هیچ معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگ‌تر است، نزد من از هر چیزی که خورشید بر آن می‌تابد محبوب‌تر است»). اینکه مداومت بر ذکر پروردگار، که پربرکت و متعال است، از فراموش کردن او ایمنی می‌دهد، که سبب بدبختی بنده در زندگی و بازگشتگاهش است، زیرا فراموش کردن پروردگار، که پاک و متعال است، فراموش کردن خود و مصالح خود را به دنبال دارد. خدای متعال فرمود: و مانند کسانی نباشید که الله را فراموش کردند، و الله [نیز] آنان را دچار خودفراموشی ساخت. آنها [بدکار و] نافرمانند. و چون بنده خود را فراموش کند، از مصالح خود روی برمی‌گرداند و آن‌ها را فراموش می‌کند و از آن‌ها غافل می‌شود، پس ناگزیر تباه و فاسد می‌شوند. پس هر که خدای متعال را فراموش کند، خدا او را در دنیا خودش را از یاد می‌برد و در عذاب روز قیامت او را فراموش می‌کند. خدای متعال فرمود: و کسی‌ که از یاد من رویگردان شود، یقیناً زندگی سختی خواهد داشت و روز قیامت او را نابینا برمی‌انگیزیم. وی می‌گوید: «پروردگارا، چرا مرا نابینا برانگیختی؛ حال آنکه [در دنیا] بینا بودم؟» [الله] می‌فرماید: «همان طور كه آیات ما بر تو آمد و آنها را به فراموشى سپردى، امروز تو [نیز] به همان صورت فراموش مى‌شوى». یعنی در عذاب فراموش می‌شوی، چنان‌که آیات مرا فراموش کردی، پس آن‌ها را یاد نکردی و بدان‌ها عمل نکردی. اینکه ذکر برای ذاکر در دنیا نور است و در قبرش نور است و در بازگشتگاهش نور است که بر صراط پیشاپیش او می‌دود. دل‌ها و قبرها با چیزی چون ذکر خدای متعال روشن نمی‌شوند. خدای متعال فرمود: («آیا کسی که مرده بود و او را زنده کردیم و برایش نوری قرار دادیم که با آن در میان مردم راه می‌رود، چون کسی است که در تاریکی‌هاست و از آن بیرون‌آمدنی نیست؟»). اولی مؤمنی است که با ایمان به خدا و محبت و معرفت و ذکر او روشن شده، و دیگری غافل از خدای متعال است که از ذکر و محبت او روی گردانده است. همهٔ کار و همهٔ رستگاری در نور است و همهٔ بدبختی در از دست دادن آن. اینکه ذکر پراکنده را گرد می‌آورد و گردآمده را پراکنده می‌کند و دور را نزدیک و نزدیک را دور می‌سازد. اینکه در دل سختی‌ای است که جز ذکر خدای متعال آن را آب نمی‌کند، پس شایسته است که بنده سختی دلش را با ذکر خدای متعال درمان کند. حماد بن زید از معلی بن زیاد نقل کرد که مردی به حسن گفت: «ای ابوسعید، از سختی دلم به تو شکایت می‌کنم.» گفت: «آن را با ذکر آب کن.» و این از آن روست که هرچه غفلت در دل شدیدتر شود، سختی آن شدیدتر می‌شود؛ پس چون خدای متعال یاد شود، آن سختی آب می‌شود، چنان‌که سرب در آتش آب می‌شود. پس چون سختی دل‌ها با چیزی چون ذکر خدای بزرگ و باشکوه آب شد. اینکه ذکر درود خدای بزرگ و باشکوه و فرشتگانش را بر ذاکر واجب می‌کند، و کسی که خدای متعال و فرشتگانش بر او درود فرستند، به تمام معنا رستگار شده و به تمام معنا کامیاب گشته است. خدای پاک و متعال فرمود: ای کسانی که ایمان آورده‌اید، الله را بسیار یاد کنید و بامداد و شامگاه او را به پاکی بستایید. اوست که بر شما درود [و رحمت] می‌فرستد و فرشتگانش [نیز دعایتان می‌کنند] تا شما را از تاریکی‌ها به سوی نور بیرون آورد و [الله] همواره نسبت به مؤمنان مهربان است. اینکه مجالس ذکر مجالس فرشتگان است. از مجالس دنیا برای آنان مجلسی نیست جز مجلسی که در آن خدای متعال یاد شود، چنان‌که این دو (بخاری و مسلم) در دو صحیح از حدیث اعمش از ابوصالح از ابوهریره روایت کرده‌اند؛ رسول الله فرمود: («خدا را فرشتگانی است جدا از نویسندگان اعمال مردم، که در راه‌ها می‌گردند و اهل ذکر را می‌جویند. چون گروهی را بیابند که خدای متعال را یاد می‌کنند، یکدیگر را صدا می‌زنند: "بیایید به سوی نیاز خود." فرمود: پس آنان را با بال‌های خود تا آسمان دنیا در میان می‌گیرند. سپس پروردگارشان، که متعال است، از آنان می‌پرسد، در حالی که او به آنان داناتر است: "بندگان من چه می‌گویند؟" فرمود: می‌گویند: "تو را تسبیح می‌گویند و تو را بزرگ می‌دارند و تو را ستایش می‌کنند." فرمود: می‌گوید: "آیا مرا دیده‌اند؟" فرمود: می‌گویند: "نه، به خدا سوگند، تو را ندیده‌اند." فرمود: می‌گوید: "اگر مرا می‌دیدند چه؟" فرمود: می‌گویند: "اگر تو را می‌دیدند، در عبادت تو سخت‌کوش‌تر و در ستایش و بزرگداشت تو سخت‌کوش‌تر و در تسبیح تو بیشتر می‌بودند." فرمود: می‌گوید: "از من چه می‌خواهند؟" فرمود: می‌گویند: "از تو بهشت را می‌خواهند." فرمود: می‌گوید: "آیا آن را دیده‌اند؟" فرمود: می‌گویند: "نه، به خدا سوگند، پروردگارا، آن را ندیده‌اند." فرمود: می‌گوید: "اگر آن را می‌دیدند چه؟" فرمود: می‌گویند: "اگر آن را می‌دیدند، بر آن حریص‌تر و در طلبش سخت‌کوش‌تر و در آن مشتاق‌تر می‌بودند." می‌گوید: "از چه پناه می‌برند؟" فرمود: می‌گویند: "از آتش." فرمود: می‌گوید: "آیا آن را دیده‌اند؟" فرمود: می‌گویند: "نه، به خدا سوگند، پروردگارا، آن را ندیده‌اند." فرمود: می‌گوید: "اگر آن را می‌دیدند چه؟" فرمود: می‌گویند: "اگر آن را می‌دیدند، در گریز از آن سخت‌تر و از آن ترسان‌تر می‌بودند." فرمود: می‌گوید: "شما را گواه می‌گیرم که آنان را آمرزیدم." فرشته‌ای از فرشتگان می‌گوید: "فلانی در میان آنان است که از آنان نیست، تنها برای حاجتی آمده است." فرمود: "آنان هم‌نشینانی‌اند که هم‌نشینشان بدبخت نمی‌شود."») این از برکت آنان بر خودشان و هم‌نشینشان است؛ پس از سخن او («و مرا هر جا که باشم پربرکت گردانید») بهره‌ای دارند. مؤمن چنین است: هر جا فرود آید پربرکت است، و فاجر هر جا فرود آید شوم است. پس مجالس ذکر مجالس فرشتگان است و مجالس غفلت مجالس شیاطین، و هر چیزی به همانند و همسان خود نسبت داده می‌شود، و هر کس به سوی آنچه با او سازگار است می‌رود. اینکه خدای بزرگ و باشکوه بر ذاکران نزد فرشتگانش مباهات می‌کند، چنان‌که مسلم در صحیحش از ابوسعید خدری روایت کرد که گفت: معاویه بر حلقه‌ای در مسجد درآمد و گفت: «چه چیز شما را نشانده است؟» گفتند: «نشسته‌ایم تا خدای متعال را یاد کنیم.» گفت: «به خدا سوگند، جز این چیزی شما را ننشانده است؟» گفتند: «به خدا سوگند، جز این چیزی ما را ننشانده است.» گفت: «من از روی تهمت به شما سوگند ندادم، و هیچ‌کس هم‌پایهٔ من نزد رسول الله کم‌حدیث‌تر از من از او نبوده است. رسول الله بر حلقه‌ای از یارانش درآمد و فرمود: ("چه چیز شما را نشانده است؟" گفتند: "نشسته‌ایم تا خدای متعال را یاد کنیم و او را بر آنکه ما را به اسلام هدایت کرد و به وسیلهٔ تو بر ما منت نهاد، ستایش کنیم." فرمود: "به خدا سوگند، جز این چیزی شما را ننشانده است؟" گفتند: "به خدا سوگند، جز این چیزی ما را ننشانده است." فرمود: "من از روی تهمت به شما سوگند ندادم، ولی جبرئیل نزد من آمد و خبر داد که خدای پربرکت و متعال بر شما نزد فرشتگان مباهات می‌کند")». این مباهات از پروردگار پربرکت و متعال دلیل بر شرافت ذکر نزد او و دوست داشتن آن از سوی او است، و اینکه ذکر بر دیگر اعمال برتری دارد. اینکه همهٔ اعمال تنها برای برپا داشتن ذکر خدای متعال تشریع شده‌اند و مقصود از آن‌ها به دست آوردن ذکر خدای متعال است. خدای پاک و متعال فرمود: («و نماز را برای یاد من برپا دار»). اینکه ذکر خدای بزرگ و باشکوه دشوار را آسان و سخت را سهل و رنج‌ها را سبک می‌کند. خدای بزرگ و باشکوه بر هیچ دشواری یاد نشد جز آنکه آسان شد، و بر هیچ سختی جز آنکه سهل شد، و بر هیچ رنجی جز آنکه سبک شد، و بر هیچ شدتی جز آنکه برطرف شد، و بر هیچ اندوهی جز آنکه گشوده شد؛ پس ذکر خدای متعال گشایش پس از سختی و آسانی پس از دشواری و گشایش پس از غم و اندوه است. این را روشن می‌کند: اینکه بسیار یاد کردن خدای بزرگ و باشکوه ایمنی از نفاق است، زیرا منافقان خدای بزرگ و باشکوه را کم یاد می‌کنند. خدای بزرگ و باشکوه دربارهٔ منافقان فرمود: («و خدا را جز اندکی یاد نمی‌کنند»)، و کعب گفت: «هر که خدای بزرگ و باشکوه را بسیار یاد کند، از نفاق بری است.» و از این رو، و خدا داناتر است، خدای متعال سورهٔ منافقون را با این سخن متعالش به پایان برد: ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید، اموال و فرزندانتان شما را از یادِ الله غافل نکند؛ و هر ‌کس که چنین کند، آنان زیانکارانند. زیرا در آن هشداری است از فتنهٔ منافقانی که از ذکر خدای بزرگ و باشکوه غافل شدند و در نفاق افتادند.

ترجمهٔ ماشینی

إنَّ من أفضل الأعمال الصالحة اليسيرة التي تقرب المسلم إلى ربه جل وعلا الذكرُ. آيات وأحاديث في فضل الذكر والدعاء والحث عليها ورد في فضل الذكر والدعاء والحث عليها آيات كثيرة، وأحاديث صحيحة عن رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نذكر ما تيسر منها. قال تعالى : "وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ". وقال تعالى : "وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا". وقال تعالى : "فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ". وقال تعالى : "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً". وقال تعالى : "وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيراً وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً". وقال تعالى : "وَاذْكُر رَّبَّكَ كَثِيرًا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ". وقال تعالى : "الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمْ". وقال تعالى : "فَإِذَا قَضَيْتُم مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا". وقال تعالى : "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ". وقال تعالى : "وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنْ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ وَلا تَكُنْ مِنْ الْغَافِلِينَ". و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مثل الذي يذكر ربه و الذي لا يذكر ربه مثل الحي و الميت". و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "ألا أنبئكم بخير أعمالكم و أزكاها عند مليككم و أرفعها في درجاتكم و خير لكم من أنفاق الذهب و الورق و خير لكم من أن تلقوا عدوكم فتضربوا أعناقهم و يضربوا أعناقكم؟ " قالو بلى . قال : (ذكر الله تعالى). و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يقول الله تعالى : أنا عند ظن عبدي بي , و أنا معه إذا ذكرني , فان ذكرني في نفسه ذكرته في نفسي و ان ذكرني في ملأ ذكرته في ملأ خير منهم , و ان تقرب إلي شبرا تقربت اليه ذراعا و ان تقرب إلى ذراعا تقربت اليه باعا و ان اتاني يمشي أتيته هرولة. و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "من قعد مقعدا لم يذكر الله فيه كانت عليه من الله تره , و من أضطجع مضجعا لم يذكر فيه الله كانت عليه ترة". و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "ما جلس قوم مجلسا لم يذكروا الله فيه , و لم يصلوا على نبيهم الا كان عليهم ترة فان شاء عذبهم و ان شاء غفر لهم". و قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "ما من قوم يقومون من مجلس لا يذكرون الله فيه الا قاموا عن مثل جيفة حمار و كان لهم حسره". فضائل الذكر للإمام ابن القيم الجوزية أنه يطرد الشيطان ويقمعه ويكسره. أنه يرضي الرحمن عز وجل. أنه يزيل الهم والغم عن القلب. أنه يجلب للقلب الفرح والسرور والبسط. أنه يجلب الرزق. أنه يكسو الذاكر المهابة والحلاوة والنضرة. أنه يورثه المحبة التي هي روح الإسلام وقطب رحى الدين ومدار السعادة والنجاة وقد جعل الله لكل شئ سببا وجعل سبب المحبة دوام الذكر فمن اراد ان ينال محبة الله عز وجل فليلهج بذكره فانه الدرس والمذاكرة كما انه باب العلم فالذكر باب المحبة وشارعها الأعظم وصراطها الأقوام. أنه يورثه المراقبة حتى يدخله في باب الإحسان فيعبد الله كأنه يراه ولا سبيل للغافل عن الذكر إلى مقام الإحسان كما لا سبيل للقاعد إلى الوصول إلى البيت. أنه يورثه الإنابة وهي الرجوع إلى الله عز وجل فمتى اكثر الرجوع إليه بذكره أورثه ذلك رجوعه بقلبه إليه في كل أحواله فيبقى الله عز وجل مفزعه وملجأه وملاذه ومعاذه وقبلة قلبه ومهربه عند النوازل والبلايا. أنه يورث الهيبة لربه عز وجل وإجلاله لشدة استيلائه على قلبه وحضوره مع الله تعالى بخلاف الغافل فان حجاب الهيبة رقيق في قلبه. أنه يورثه ذكر الله تعالى له كما قال تعالى: ( فاذكروني أذكركم) ولو لم يكن في الذكر إلا هذه وحدها لكفى بها فضلا وشرفا وقال فيما يروي عن ربه تبارك وتعالى . ( من ذكرني في نفسه ذكرته في نفسي ومن ذكرني في ملا ذكرته في ملا خير منهم) . رواه البخاري ومسلم. أنه يحط الخطايا ويذهبها فانه من اعظم الحسنات والحسنات يذهبن السيئات. أنه يزيل الوحشة بين العبد وبين ربه تبارك وتعالى فان الغافل بينه وبين الله عز وجل وحشه لا تزول إلا بالذكر. أن العبد إذا تعرف إلى الله تعالى بذكره في الرخاء عرفه في الشدة وقد جاء اثر معناه أن العبد المطيع الذاكر لله تعالى إذا أصابته شدة أو سأل الله تعالى حاجة قالت الملائكة يا رب صوت معروف من عبد معروف والغافل المعرض عن الله عز وجل إذا دعاه وسأله قالت الملائكة يارب صوت منكر من عبد منكر – وحديث ابن عباس تعرف إلى الله في الرخاء يعرفك في الشدة – رواه الإمام أحمد أنه ينجي من عذاب الله تعالى كما قال معاذ رضي الله عنه ويروى مرفوعا (ما عمل ادمي عملا أنجي من عذاب الله عز وجل من ذكر الله تعالى ). رواه أحمد ومالك وابن ماجة والترمذي. أنه سبب تنزيل السكينة وغشيان الرحمة وحفوف الملائكة بالذاكر كما اخبر به النبي صلى الله عليه وسلم . – الحديث : ( لا يقعد قوم يذكرون الله إلا حفتهم الملائكة وغشيتهم الرحمة ونزلت عليهم السكينة وذكرهم الله فيمن عنده ) رواه مسلم. أنه سبب اشتغال اللسان عن الغيبة والنميمة والكذب والفحش والباطل فان العبد لا بد له من ان يتكلم فإن لم يتكلم بذكر الله تعالى وذكر أوامره تكلم بهذه المحرمات أو بعضها ولا سبيل إلى السلامة منها البتة إلا بذكر الله تعالى والمشاهدة والتجربة شاهدان بذلك فمن عود لسانه ذكر الله صان لسانه عن الباطل واللغو ومن يبس لسانه عن ذكر الله تعالى ترطب بكل باطل ولغو وفحش ولا حول ولا قوة إلا بالله. أنه يؤمن العبد من الحسرة يوم القيامة فان كل مجلس لا يذكر العبد فيه ربه تعالى كان عليه حسرة وترة يوم القيامة. أنه أيسر العبادات وهو من اجلها وأفضلها فان حركة اللسان اخف حركات الجوارح وأيسرها ولو تحرك عضو من الإنسان في اليوم والليلة بقدر حركة لسانه لشق عليه غاية المشقة بل لا يمكنه ذلك . وفي الحديث : ( كلمتان خفيفتان على اللسان ثقيلتان في الميزان حبيبتان إلى الرحمن : سبحان الله وبحمده سبحان الله العظيم ). أنه غراس الجنة. في الترمذي من حديث أبى الزبير عن جابر عن النبي قال : ( من قال سبحان الله وبحمده غرست له نخله في الجنة ) قال الترمذي حديث حسن صحيح ، وصححه الألباني في صحيح الجامع - 6429. أن العطاء والفضل الذي رتب عليه لم يرتب على غيره من الأعمال ففي الصحيحين عن أبى هريرة رضي الله عنه أن رسول الله قال : ( من قال لا اله إلا الله وحده لا شريك له له الملك وله الحمد وهو على كل شئ قدير في يوم مائة مرة كانت له عدل عشر رقاب وكتبت له مائة حسنة ومحيت عنه مائة سيئة وكانت له حرزا من الشيطان يومه ذلك حتى يمسي و لم يات احد بافضل مما جاء به الا رجل عمل اكثر منه ومن قال سبحان الله وبحمده في يوم مائة مرة حطت خطاياه وان كانت مثل زبد البحر ) وفي صحيح مسلم عن أبي هريرة قال قال رسول الله لان أقول سبحان الله والحمد لله ولا اله الا الله والله اكبر احب الي مما طلعت عليه الشمس ). أن دوام ذكر الرب تبارك وتعالى يوجب الأمان من نسيانه الذي هو سبب شقاء العبد في معاشه ومعاده فان نسان الرب سبحانه وتعالى يوجب نسيان نفسه ومصالحها قال تعالى : ( ولا تكونوا كالذين نسوا الله فانساهم انفسهم اولئك هم الفاسقون ) وإذا نسي العبد نفسه اعرض عن مصالحها ونسيها واشتغل عنها فهلكت وفسدت ولا بد. فمن نسي الله تعالى أنساه نفسه في الدنيا ونسيه في العذاب يوم القيامة قال تعالى ( ومن اعرض عن ذكري فان له معيشة ضنكا ونحشره يوم القيامة أعمى قال رب لم حشرتني اعمى وقد كنت بصيرا قال كذلك اتتك اياتنا فنسيتها وكذلك اليوم تنسى ) أي تنسى في العذاب كما نسيت اياتي فلم تذكرها ولم تعمل بها. أن الذكر نور للذاكر في الدنيا ونور له في قبره ونور له في معاده يسعى بين يديه على الصراط فما استنارت القلوب والقبور بمثل ذكر الله تعالى قال الله تعالى : ( أومن كان ميتا فأحييناه وجعلنا له نورا يمشي به في الناس كمن مثله في الظلمات ليس بخارج منها) فالأول هو المؤمن استنار بالإيمان بالله ومحبته ومعرفته وذكره والآخر هو الغافل عن الله تعالى المعرض عن ذكره ومحبته والشان كل الشان والفلاح كل الفلاح في النور والشقاء كل الشقاء في فواته. أن الذكر يجمع المتفرق و يفرق المجتمع ويقرب البعيد ويبعد القريب أن في القلب قسوة لا يذيبها إلا ذكر الله تعالى فينبغي للعبد أن يداوي قسوة قلبه بذكر الله تعالى وذكر حماد بن زيد عن المعلى ابن زياد ان رجلا قال للحسن يا أبا سعيد أشكو إليك قسوة قلب قال أذبه بالذكر وهذا لان القلب كلما اشتدت به الغفلة اشتدت به القسوة فاذا ذكر الله تعالى ذابت تلك القسوة كما يذوب الرصاص في النار فلما اذيبت قسوة القلوب بمثل ذكر الله عز وجل. أن الذكر يوجب صلاة الله عز وجل وملائكته على الذاكر ومن صلى الله تعالى عليه وملائكته فقد افلح كل الفلاح وفاز كل الفوز قال سبحانه وتعالى : ( يا أيها الذين امنوا اذكروا الله ذكرا كثيرا و سبحوه بكرة وأصيلا هو الذي يصلى عليكم وملائكته ليخرجكم من الظلمات إلى النور وكان بالمؤمنين رحيما ). أن مجالس الذكر مجالس الملائكة فليس من مجالس الدنيا لهم مجلس الا مجلس يذكر الله تعالى فيه كما أخرجا في الصحيحين من حديث الاعمش عن ابي صالح عن أبى هريرة قال رسول الله إن لله ملائكة فضلا عن كتاب الناس يطوفون في الطرق يلتمسون اهل الذكر فاذا وجدوا قوما يذكرون الله تعالى تنادوا هلموا الى حاجتكم قال فيحفونهم باجنحتهم الى السماء الدنيا فيسالهم ربهم تعالى وهو اعلم بهم ما يقول عبادي قال يقولون يسبحونك ويكبرونك ويحمدونك قال فيقول هل رأوني قال فيقولون لا والله ما رأوك قال فيقول كيف لو رأوني قال فيقولون لو رأوك كانوا اشد لك عبادة واشد لك تحميدا وتمجيدا واكثر لك تسبيحا قال فيقول ما يسالوني قال يسالونك الجنة قال يقول وهل راوها قال يقولن لا والله يارب ماراوها قال فيقول فكيف لو انهم راوها قال يقولون لو انهم راوها كانوا اشد عليها حرصا واشد لها طلبا واعظم فيها رغبة فيقول فمم يتعوذون قال يقولون من النار قال يقول وهل راوها قال يقولون لا والله يارب ماراوها قال يقول فكيف لو راوها قال يقولون لو راوها كانوا اشد منها فرارا واشد لها مخافة قال يقول فأشهدكم اني قد غفرت لهم فيقول ملك من الملائكة فيهم فلان ليس منهم و انما جاء لحاجة قال هم الجلساء لا يشقى بهم جليسهم ) فهذا من بركتهم على نفوسهم وعلى جليسهم فلهم نصيب من قوله وجعلني مباركا اينما كنت فهكذا المؤمن مبارك اين حل والفاجر مشئوم اين حل فمجالس الذكر مجالس الملائكة ومجالس الغفلة مجالس الشياطين وكل مضاف الى شكله واشباهه امرئ يصير الى ما يناسبه. أن الله عز وجل يباهي بالذاكرين ملائكته كما روى مسلم في صحيحه عن أبى سعيد الخدري قال خرج معاوية على حلقة في المسجد فقال ما أجلسكم قالوا جلسنا نذكر الله تعالى قال الله ما أجلسكم إلا ذاك قالوا والله ما أجلسنا إلا ذاك قال أما أنى لم استحلفكم تهمة لكم وما كان احد بمنزلتي من رسول الله اقل عنه حديثا مني وان رسول الله خرج على حلقة من أصحابه فقال : ( ما أجلسكم قالوا جلسنا نذكر الله تعالى ونحمده على ما هدانا للإسلام ومن علينا بك قال الله ما أجلسكم ألا ذاك قالوا والله ما أجلسنا إلا ذاك قال أما أنى لم استحلفكم تهمة لكم ولكنه اتاني جبريل فاخبرني إن الله تبارك وتعالى يباهي بكم الملائكة ) فهذه المباهاة من الرب تبارك وتعالى دليل على شرف الذكر عنده ومحبته له وان له مزية على غيره من الأعمال. أن جميع الأعمال إنما شرعت إقامة لذكر الله تعالى والمقصود بها تحصيل ذكر الله تعالى قال سبحانه وتعالى : ( أقم الصلاة لذكري ). أن ذكر الله عز وجل يسهل الصعب وييسر العسير ويخفف المشاق فما ذكر الله عز وجل على صعب إلا هان ولا على عسير إلا تيسر ولا مشقة إلا خفت ولا شدة الا زالت ولا كربه الا انفرجت فذكر الله تعالى هو الفرج بعد الشدة واليسر بعد العسر والفرج بعد الغم والهم يوضحه. أن كثرة ذكر الله عز وجل أمان من النفاق فان المنافقين قليلو الذكر لله عز وجل قال الله عز وجل في المنافقين ولا يذكرون الله الا قليلا وقال كعب من اكثر ذكر الله عز وجل برئ من النفاق ولهذا والله اعلم ختم الله تعالى سورة المنافقين بقوله تعالى : ( يا أيها الذين امنوا لا تلهكم أموالكم ولا أولادكم عن ذكر الله ومن يفعل ذلك فاولئك هم الخاسرون ) فان في ذلك تحذيرا من فتنة المنافقين الذين غفلوا عن ذكر الله عز وجل فوقعوا في النفاق.

باز کردن صفحه مقاله

فضیلت دعا

فارسی

معنای دعا دعا آن است که دعاکننده چیزی را بخواهد که برایش سودمند است و زیانش را برطرف می‌کند؛ و حقیقت آن آشکار کردن نیاز به الله و بیزاری از هر نیرو و توانی است. دعا نشانهٔ بندگی و احساس خواری انسان است، و در آن معنای ستایش الله عزیز و جلیل و نسبت دادن بخشش و کرم به اوست. دعا اطاعت از الله و گردن نهادن به فرمان اوست الله متعال فرمود: پروردگارتان فرمود: «مرا به دعا بخوانید، تا [دعای] شما را اجابت کنم. کسانی که از عبادت من سرکشی می‌کنند، به زودی با خواری به جهنم وارد می‌شوند». [سوره غافر: آیه 60] دعا عبادت است او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «دعا همان عبادت است.» [ترمذی و ابن ماجه روایت کرده‌اند و البانی آن را صحیح دانسته است] دعا گرامی‌ترین چیز نزد الله متعال است او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «نزد الله متعال چیزی گرامی‌تر از دعا نیست.» [احمد و بخاری و ابن ماجه و ترمذی و حاکم روایت کرده‌اند و حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده است] دعا سبب دور شدن خشم الله است او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هر که از الله نخواهد، الله بر او خشم می‌گیرد.» [ترمذی و ابن ماجه روایت کرده‌اند؛ حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده و البانی آن را حسن دانسته است] دعا رهایی از ناتوانی و نشانهٔ زیرکی است او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «ناتوان‌ترین مردم کسی است که از دعا ناتوان باشد، و بخیل‌ترین مردم کسی است که در سلام دادن بخل ورزد.» [ابن حبان روایت کرده و البانی آن را صحیح دانسته است] دعا سبب برداشته شدن بلاست او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هر کس از شما که درِ دعا برایش گشوده شود، درهای رحمت برایش گشوده شده است. و از الله چیزی خواسته نشده است، یعنی چیزی که نزد او محبوب‌تر باشد، از اینکه از او عافیت خواسته شود.» و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «همانا دعا هم برای آنچه نازل شده و هم برای آنچه نازل نشده سودمند است. پس ای بندگان الله، دعا را بر خود لازم بدانید.» [ترمذی روایت کرده و البانی آن را حسن دانسته است] دعاکننده در معیت الله است رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «الله عزیز و جلیل می‌فرماید: من نزد گمان بندهٔ خود به من هستم، و هنگامی که مرا بخواند با او هستم.» [مسلم روایت کرده است] فضیلت دعا در سجده او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «نزدیک‌ترین حالتی که بنده به پروردگار عزیز و جلیلش دارد، هنگامی است که در سجده است؛ پس بسیار دعا کنید.» [مسلم روایت کرده است] فضیلت دعا در شب او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «همانا در شب ساعتی است که هیچ مرد مسلمانی با آن برخورد نمی‌کند که از الله متعال چیزی از امور دنیا و آخرت بخواهد مگر آنکه آن را به او می‌دهد؛ و این هر شب هست.» [مسلم روایت کرده است] فضیلت دعا برای مسلمانان در غیاب آنان او (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «هیچ بندهٔ مسلمانی برای برادرش در غیاب او دعا نمی‌کند مگر آنکه فرشته می‌گوید: و برای تو نیز مانند آن.» [مسلم روایت کرده است]

ترجمهٔ ماشینی

معنى الدعاء الدعاء هو أن يطلبَ الداعي ما ينفعُه وما يكشف ضُرَّه؛ وحقيقته إظهار الافتقار إلى الله، والتبرؤ من الحول والقوة، وهو سمةُ العبوديةِ، واستشعارُ الذلةِ البشرية، وفيه معنى الثناءِ على الله عز وجل، وإضافةِ الجود والكرم إليه. الدعاءُ طاعةٌ لله، وامتثال لأمره قال تعالى: "وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ". [سورة غافر: الآية 60] الدعاء عبادة قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ". [رواه الترمذي وابن ماجه، وصححه الألباني] الدعاء أكرم شيء على الله تعالى قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : "لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ الدُّعَاءِ". [رواه أحمد والبخاري، وابن ماجة، والترمذي والحاكم وصححه، ووافقه الذهبي] الدعاء سبب لدفع غضب الله قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ لَمْ يَسْأَلْ اللَّهَ يَغْضَبْ عَلَيْهِ". [رواه الترمذيُّ، وابن ماجةَ، وصححه الحاكم، ووافقه الذهبي، وحسنه الألباني] الدعاء سلامة من العجز، ودليل على الكَياسة قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنْ الدُّعَاءِ وَأَبْخَلُ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ". [رواه ابن حبان وصححه الألباني] الدعاء سبب لرفع البلاء قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهم عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ". [رواه الترمذي وحسنه الألباني ] الداعي في معيةُ الله قال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "يقول الله عز وجل: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي". [رواه مسلم] فضل الدعاء في السجود قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ سَاجِدٌ ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ". [رواه مسلم] فضل الدعاء بالليل قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ فِي اللَّيْلِ لَسَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ". [رواه مسلم] فضل الدعاء للمسلمين بظهر الغيب قال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَدْعُو لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ إِلَّا قَالَ الْمَلَكُ : وَلَكَ بِمِثْلٍ". [رواه مسلم]

باز کردن صفحه مقاله